Bộ Công Thương: Đảm bảo nguồn cung xăng dầu, giữ nhịp tăng trưởng công nghiệp - thương mại

Chiều 9/4, Bộ Công Thương tổ chức họp báo thường kỳ quý I/2026 thông tin về tình hình sản xuất công nghiệp, thương mại trong 3 tháng đầu năm. 

Nguồn cung xăng dầu được bảo đảm và sẵn sàng ứng phó khi giá tăng cao 

Theo đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, căng thẳng tại Trung Đông khiến việc nhập khẩu xăng dầu chịu tác động nhất định trong thời gian qua. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.

Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.

Về kiểm soát tác động vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để ưu tiên bảo đảm nguồn cung đối với các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là nhiên liệu phục vụ sản xuất như xăng và dầu diesel. Đồng thời, công tác dự báo và cung cấp thông tin thị trường sẽ được tăng cường nhằm bảo đảm tính minh bạch, góp phần ổn định tâm lý thị trường và hạn chế các tác động tiêu cực tới nền kinh tế.

Thời gian qua, giá xăng dầu thế giới biến động liên tục và chốt theo chu kỳ giao dịch quốc tế. Do đó, việc điều hành cuối ngày nhằm đảm bảo giúp cơ quan quản lý cập nhật dữ liệu giá mới nhất, từ đó xác định giá cơ sở sát với thực tế, hạn chế độ trễ của chính sách.

Bên cạnh đó, việc điều hành về đêm cũng là thời điểm triển khai đồng loạt trên toàn quốc, tránh xáo trộn kinh doanh giờ cao điểm và đặc biệt là hạn chế việc đầu cơ, găm hàng, mua bán tranh thủ để hưởng chênh lệch giá trước và sau điều hành.

Sản xuất công nghiệp và thương mại duy trì đà tăng trưởng

Theo báo cáo của Bộ công thương, Quý I năm 2026 diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục gay gắt. Các cuộc xung đột tại Ukraine và điểm nóng Trung Đông đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, lương thực, đồng thời đẩy giá dầu và chi phí logistics lên cao. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều rủi ro, dự báo chỉ đạt khoảng 2,8-3,0% do chính sách tiền tệ thắt chặt và tiêu dùng suy yếu.

Trong nước, tình hình chính trị - xã hội và kinh tế vĩ mô ổn định là nền tảng thuận lợi cho sản xuất kinh doanh. Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030. Tuy nhiên, từ tháng 3/2026, nền kinh tế chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu thế giới tăng mạnh, làm gia tăng chi phí sản xuất và vận tải nội địa. Tuy vậy, ngành công thương vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng tích cực ở nhiều lĩnh vực.

Cụ thể, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp trong quý I tăng khoảng 9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 9,7%, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của khu vực sản xuất. Một số ngành gắn với đầu tư hạ tầng ghi nhận mức tăng cao như sản phẩm khoáng phi kim loại tăng 19,7%, sản xuất kim loại tăng 22,9%, phản ánh hiệu ứng lan tỏa từ việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.

Đáng chú ý, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 đạt 51,2 điểm, đánh dấu tháng thứ 9 liên tiếp duy trì trên ngưỡng 50 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang dần được củng cố. 

Trong lĩnh vực thương mại, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ba tháng đầu năm 2026 ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 122,9 tỷ USD, tăng 19,1%. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với kim ngạch 87,8 tỷ USD, tăng 20%, khẳng định năng lực sản xuất của khu vực công nghiệp trong nước đang phục hồi rõ nét. Bên cạnh đó, nhóm hàng nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 9,9 tỷ USD, tăng 6,2, cho thấy sự ổn định của thị trường nông sản dù phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật.

Một số thị trường xuất khẩu ghi nhận mức tăng trưởng tích cực như Hồng Kông (Trung Quốc) tăng 47,4%, Trung Quốc tăng 26,4%, và Hoa Kỳ tăng 24,3%. Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt gần 126,6 tỷ USD, tăng 27%, chủ yếu tập trung vào máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Kết quả đạt được trong quý I/2026 là nền tảng quan trọng để ngành Công Thương bước vào các quý tiếp theo. Trong khi bối cảnh phát triển còn nhiều bất ổn, Bộ Công Thương đã sớm xây dựng các giải pháp ứng phó nhằm đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của ngành.