Cổ phiếu dầu khí dẫn sóng, VN-Index tăng 7 điểm giữa thanh khoản thị trường thấp

Dầu khí trở thành điểm sáng

Thị trường chứng khoán mở cửa phiên 18/8 trong trạng thái tích cực khi sắc xanh lan rộng ở nhiều nhóm ngành. VN-Index có thời điểm tăng hơn 20 điểm, trước khi đà tăng thu hẹp về cuối phiên sáng.

Động lực nổi bật nhất đến từ nhóm cổ phiếu dầu khí. PLX tăng kịch trần sau 5 phiên điều chỉnh liên tiếp; BSR tăng 4,23%, GAS tăng 5,44%. Nhiều cổ phiếu khác trong ngành cũng đồng loạt tăng mạnh như OIL tăng 3,8%, PVO tăng 3,5%, PVC tăng 3,4%, PVS tăng 3,2%, PVD tăng 2,8% và PVT tăng 2,2%.

Thanh khoản cũng tập trung đáng kể ở nhóm này. BSR khớp khoảng 337 tỷ đồng, GAS đạt gần 200 tỷ đồng, trong khi PLX đứng thứ 5 toàn thị trường với gần 178 tỷ đồng.

Diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu dầu khí diễn ra trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh những phiên gần đây, qua đó trở thành chất xúc tác đối với cổ phiếu ngành năng lượng. Riêng GAS, PLX và BSR đóng góp gần 4 điểm cho VN-Index trong tổng mức tăng 7,26 điểm, tương đương 0,42%, vào cuối phiên sáng.

Bên cạnh nhóm dầu khí, VHM tăng 1,32% và VIC tăng 0,91% cũng góp phần đáng kể nâng đỡ chỉ số nhờ vốn hóa lớn. Nếu tính cả 5 cổ phiếu này, mức đóng góp điểm số thậm chí còn cao hơn mức tăng chung của VN-Index. Điều này cho thấy sức mạnh của thị trường vẫn tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn thay vì lan tỏa đồng đều.

Độ rộng tích cực nhưng dòng tiền vẫn thận trọng

HoSE ghi nhận 151 mã tăng và 135 mã giảm. Trong phần lớn thời gian giao dịch, số cổ phiếu tăng giá vẫn chiếm ưu thế. Có thời điểm, thị trường ghi nhận 192 mã tăng và chỉ 75 mã giảm, tương ứng lúc VN-Index tăng mạnh nhất 23,4 điểm, tương đương 1,35%. Tuy nhiên, đà tăng sau đó suy yếu đáng kể. VN-Index chỉ còn tăng 7,26 điểm vào cuối phiên sáng, cho thấy áp lực chốt lời và sự suy yếu của các cổ phiếu trụ.

BSR từ mức cao nhất trong phiên đã lùi khoảng 1,99%, GAS giảm 1,42% so với đỉnh. GVR, VHM và VIC lần lượt giảm khoảng 2,13%, 2,12% và 2,01% so với mức cao nhất; VCB cũng lùi 1,19%.

Thống kê trên HoSE cho thấy 123 cổ phiếu, tương đương gần 36% số mã có giao dịch, giảm ít nhất 1% so với mức giá cao nhất trong buổi sáng. Dù vậy, vẫn có 60 mã tăng từ 1% trở lên, trong đó ngoài nhóm dầu khí còn có GEX tăng 1,83%, VSC tăng 1,72%, VTP tăng 1,82%, VPI tăng 1,15%, LPS tăng 6% và POW tăng 1,12%.

Điểm đáng chú ý là thanh khoản chưa thực sự cải thiện tương xứng với diễn biến giá. Tổng giá trị khớp lệnh trên HoSE sáng nay chỉ tăng gần 3% so với phiên sáng trước, trong khi thanh khoản riêng nhóm VN30 giảm khoảng 12%, xuống gần 2.652 tỷ đồng, chưa tính giao dịch thỏa thuận. Đây vẫn là vùng thanh khoản rất thấp, chỉ cao hơn không nhiều so với mức 2.432 tỷ đồng ghi nhận trong phiên sáng 10/7.

Trong khi thanh khoản VN30 giảm khoảng 335 tỷ đồng, thanh khoản toàn HoSE lại tăng gần 120 tỷ đồng. Điều này cho thấy một phần dòng tiền đã dịch chuyển sang nhóm cổ phiếu vừa và nhỏ, nhưng chưa đủ mạnh để tạo nên sự lan tỏa rõ rệt trên toàn thị trường.

Trái lại, áp lực bán cũng chưa quá lớn. Trong 135 mã giảm giá trên HoSE, chỉ 12 mã giảm trên 1% và có giá trị giao dịch từ 1 tỷ đồng trở lên. TCB, PNJ, DXG, HHP, DMX và BVH là những cổ phiếu giảm đáng chú ý có thanh khoản trên 10 tỷ đồng.

Như vậy, trạng thái hiện tại của thị trường có phần đặc biệt: độ rộng tương đối tích cực nhưng dòng tiền lại rất thận trọng. VN-Index giữ được sắc xanh chủ yếu nhờ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi bên bán chưa tạo áp lực đủ mạnh để hình thành một nhịp giảm diện rộng.

Một trong những yếu tố khiến dòng tiền duy trì sự thận trọng là diễn biến căng thẳng liên quan đến Mỹ và Iran. Thời hạn của thỏa thuận hòa bình giữa hai bên kết thúc ngày 17/8 nhưng chưa xuất hiện giải pháp mới, làm gia tăng lo ngại về khả năng căng thẳng leo thang trở lại.

Khi giá dầu thế giới liên tục tăng, bất ổn địa chính trị có thể tiếp tục tác động đến tâm lý nhà đầu tư. Nếu xung đột nóng lên, rủi ro điều chỉnh trên thị trường chứng khoán cũng có thể gia tăng.

Sau hai phiên bán tháo mạnh cuối tuần trước, thị trường sáng 18/8 đã bình tĩnh hơn. Tuy nhiên, sự ổn định này dường như đến nhiều hơn từ việc bên bán tạm thời giảm áp lực, thay vì dòng tiền mua chủ động quay trở lại mạnh mẽ.

Do đó, khả năng thị trường cân bằng trong những phiên tới vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến của lực bán. Nếu áp lực cung tiếp tục được kiểm soát, nhóm cổ phiếu đang dẫn dắt, đặc biệt là dầu khí, có thể giúp chỉ số duy trì trạng thái tích cực. Ngược lại, sự suy yếu của các cổ phiếu trụ trong khi thanh khoản vẫn thấp sẽ khiến thị trường dễ rơi vào trạng thái rung lắc.

GAS, BSR đứng trước một thương vụ thoái vốn lớn

Trước diễn biến nhóm dầu khí nổi bật trên sàn chứng khoán, câu chuyện thoái vốn Nhà nước tại hai doanh nghiệp lớn là GAS và BSR cũng thu hút sự quan tâm của giới đầu tư.

Theo kế hoạch, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) dự kiến bán từ 2-5% vốn tại Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR).

Trước mắt, việc giảm tỷ lệ sở hữu nhằm đáp ứng quy định về tỷ lệ sở hữu tại công ty đại chúng. Thế nhưng xét trên quy mô tài sản và vị thế của hai doanh nghiệp, đây có thể trở thành những thương vụ đáng chú ý trên thị trường vốn nếu được triển khai đúng tiến độ.

PVN hiện thương thảo hợp đồng tư vấn định giá GAS và BSR. Theo lộ trình dự kiến, công tác định giá sẽ hoàn tất chậm nhất vào tháng 12/2026. Phần vốn Nhà nước sau đó dự kiến được bán thông qua đấu giá công khai tại các sở giao dịch chứng khoán.

Khác với hoạt động bán cổ phiếu quỹ của doanh nghiệp, thoái vốn Nhà nước phải trải qua quy trình định giá và bán vốn chặt chẽ. Nguồn cung từ các thương vụ này vì vậy có thể tạo thêm cơ hội để các nhà đầu tư tổ chức tiếp cận cổ phần tại những doanh nghiệp đầu ngành.

GAS hiện giữ vị trí chủ lực trong lĩnh vực khí, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng của Việt Nam. Kết quả kinh doanh quý II/2026 cho thấy doanh nghiệp đang duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực.

Trong quý II, GAS đạt 43.205 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 44% so với cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận gộp tăng từ 16,4% lên 18%, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt 7.443 tỷ đồng, tăng 24% và là mức lợi nhuận quý cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.

Lũy kế 6 tháng, doanh thu thuần của GAS đạt 81.268 tỷ đồng, tăng 46%. Lợi nhuận trước thuế đạt 9.025 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 8.804 tỷ đồng, lần lượt tăng 19% và 17% so với cùng kỳ.

Năm 2026, GAS đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất 142.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 11.200 tỷ đồng. Sau nửa đầu năm, doanh nghiệp đã hoàn thành khoảng 57% kế hoạch doanh thu và hơn 80% mục tiêu lợi nhuận trước thuế.

Đặc biệt, GAS đang sở hữu lượng tiền mặt và tiền gửi lớn. Trong ngày 30/6, doanh nghiệp nắm giữ 45.456 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi ngắn hạn, tương đương khoảng 44% tổng tài sản. Trong 6 tháng đầu năm, lượng tiền này mang về khoảng 680 tỷ đồng doanh thu tài chính từ lãi tiền gửi.

Trong khi đó, BSR vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất và sở hữu quy mô doanh thu, tài sản lớn. Với 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận 104.636 tỷ đồng doanh thu thuần và 15.727 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng 52% và gấp khoảng 13 lần cùng kỳ năm trước. Mức lợi nhuận này cũng tương đương hơn 7 lần kế hoạch lợi nhuận cả năm mà BSR đặt ra.

Với thanh khoản cổ phiếu cao, quy mô lớn và mức độ nhận diện mạnh trên thị trường, GAS và BSR được đánh giá là hai trong những doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái PVN có sức hút lớn đối với dòng vốn đầu tư.

Nếu kế hoạch thoái vốn được triển khai, nguồn cung mới từ Nhà nước có thể tạo thêm cơ hội cho nhà đầu tư tổ chức tham gia vào hai doanh nghiệp đầu ngành. Nhìn từ góc độ thị trường, đây cũng là yếu tố có thể làm tăng thanh khoản và đa dạng hóa cơ cấu cổ đông, dù tỷ lệ vốn dự kiến bán ra chưa đủ để làm thay đổi vai trò chi phối của Nhà nước tại các doanh nghiệp này.

Trong ngắn hạn, nhóm dầu khí đang là điểm sáng hiếm hoi giúp VN-Index duy trì sắc xanh. Dù vậy, khi thanh khoản vẫn ở mức thấp và chỉ số đã thu hẹp đáng kể mức tăng trong phiên, khả năng duy trì đà hồi phục sẽ phụ thuộc vào việc dòng tiền có thực sự quay trở lại hay không, thay vì chỉ dựa vào sự suy yếu tạm thời của bên bán.