Tìm kiếm
Doanh nghiệp kiến nghị sửa từ Luật An toàn thực phẩm
Đây là kiến nghị của ông Tống Xuân Chinh - Phó chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam tại Hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm” do Liên đoàn Thương mại Việt Nam (VCCI) tổ chức sáng 6/2/2026, tại Hà Nội.
Nguy cơ ách tắc hàng hóa sẽ lại tái diễn sau ngày 15/4/2026
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chỉ trong 4 ngày (từ 26 đến 29/1/2026) thực hiện Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật An toàn thực phẩm, khoảng 300.000 tấn hàng đã tồn đọng tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy và hàng không trên cả nước.
Nguyên nhân của tình trạng ách tắc hàng hóa được cho là do thay đổi phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm nhưng chưa có hướng dẫn chi tiết và quy định chuyển tiếp, khiến hoạt động thông quan phát sinh nhiều vướng mắc.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký, kiêm Trưởng Ban Pháp chế, VCCI nhận định, việc Chính phủ kịp thời ban hành Nghị quyết 09, tạm dừng thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP đến ngày 15/4/2026 cho thấy sự đồng hành của Chính phủ với các doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo đại diện các doanh nghiệp, Hiệp hội ngành hàng tại Hội thảo, nguy cơ ách tắc hàng hóa sẽ lại tái diễn sau ngày 15/4/2026. Lo ngại này của các doanh nghiệp không phải là không có cơ sở, bởi một trong những bất cập lớn là Nghị định 46/2026/NĐ-CP làm gia tăng mạnh mức độ kiểm tra nhà nước gấp nhiều lần từ kiểm hồ sơ sang kiểm hồ sơ kèm lấy mẫu kiểm nghiệm, thậm chí cả nguyên liệu và bao bì. Quy trình cũng bị kéo dài từ 2 cấp lên 3 cấp, trong khi số cơ sở kiểm nghiệm lại giảm.
Theo tóm lược những thay đổi lớn trong thực thi chính sách an toàn thực phẩm tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP (so với Nghị định 15/2018/NĐ-CP) của VCCI, về kiểm tra nhà nước thực phẩm nhập khẩu sẽ tăng kiểm nghiệm, tăng thời gian thông quan, yêu cầu biểu mẫu mới và nhiều giấy tờ mới. Điều này khiến thời gian thông quan tăng lên nhiều ngày và thủ tục phức tạp hơn.
Doanh nghiệp cần đảm bảo tất cả sản phẩm, kể cả nguyên liệu, phụ gia, bao bì, vật liệu tiếp xúc với thực phẩm (nồi niêu, bát đĩa…) đều phải có công bố hoặc đăng ký, công bố hợp quy (tùy loại sản phẩm) mới được nhập khẩu; doanh nghiệp cũng phải chủ động tìm hiểu quy định tại từng tỉnh: cơ quan nào phụ trách, quy trình ra sao...
Về đăng ký thực phẩm, tóm lược của VCCI cũng chỉ ra rằng: Thời gian để đưa ra sản phẩm mới hoặc cải tiến sản phẩm trong nhóm sản phẩm phải đăng ký sẽ bị chậm đi khoảng 2-3 năm dẫn đến nguy cơ chậm trễ về phát triển sản phẩm, tiêu dùng và xuất khẩu so với thế giới; Nguy cơ hàng loạt sản phẩm sẽ biến mất khỏi thị trường sau 12 - 24 tháng nếu không đáp ứng yêu cầu mới (với nhóm sản phẩm phải đăng ký).
Phải có giải pháp căn cơ hơn
Theo ông Huỳnh Quang Tuấn, đại diện Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), việc yêu cầu cơ sở sản xuất ở nước ngoài phải đáp ứng các loại giấy chứng nhận cơ sở đối với an toàn thực phẩm theo mô hình quản lý nội địa của Việt Nam là không phù hợp với thông lệ quốc tế. Với doanh nghiệp trong nước, khi đã áp dụng các tiêu chuẩn được quốc tế công nhận như GMP, HACCP… việc tiếp tục yêu cầu thêm giấy chứng nhận cơ sở an toàn thực phẩm là không hợp lý và làm phát sinh thủ tục không cần thiết.
Đồng quan điểm với ông Tống Xuân Chinh - Phó chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, ông Nguyễn Hồng Uy - Trưởng nhóm kỹ thuật Tiểu ban Thực phẩm và Dinh dưỡng (EuroCham), nêu lo lắng khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP làm gia tăng mạnh mức độ kiểm tra nhà nước gấp nhiều lần từ kiểm hồ sơ sang kiểm hồ sơ kèm lấy mẫu kiểm nghiệm, thậm chí cả nguyên liệu và bao bì.
“Quy trình cũng bị kéo dài từ 2 cấp lên 3 cấp, trong khi số cơ sở kiểm nghiệm lại giảm. Hệ quả chắc chắn là thời gian thông quan tăng mạnh, với mặt hàng rau quả, thực phẩm tươi sống không thể chờ 9 -10 ngày kiểm nghiệm để thông quan, vì kiểm nghiệm xong thì hàng hỏng hết”, ông Nguyễn Hồng Uy nói.
Nhiều đại biểu tham dự Hội thảo kiến nghị phải có giải pháp căn cơ hơn, đó là sửa Luật An toàn thực phẩm, sau đó ban hành ngay nghị định hướng dẫn. Trong thời gian chờ luật mới, nên bãi bỏ Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP do chỉ có hiệu lực vài tháng, tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP và tăng cường hậu kiểm.
Theo ông Nguyễn Hồng Uy, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và ban hành nghị định sắp tới cần bám sát tinh thần Nghị quyết 68/NQ-TW tập trung vào quản lý rủi ro, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ rủi ro, cải cách thủ tục hành chính; chỉ đưa ra các thủ tục mới khi chứng minh được hiệu quả trong cải thiện an toàn thực phẩm và không làm đứt gãy sản xuất, kinh doanh, được tham vấn đánh giá tác động đầy đủ./.
