Hơn 900 hộ dân phố cổ Hà Nội sẽ được mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm

Theo kết quả rà soát của UBND phường Hoàn Kiếm, khu vực phố cổ, phố cũ thuộc địa bàn hiện có 902 hộ gia đình với tổng cộng 3.621 nhân khẩu đang sinh sống trong điều kiện chật chội, diện tích nhà ở bình quân dưới 5 m² sàn/người. Với quy mô bình quân khoảng 4 người mỗi hộ, nhiều gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh hoạt trong những căn nhà chưa đến 20 m².

Phần lớn các công trình thuộc diện rà soát là nhà ống, nhà cũ có lối thoát nạn hạn chế hoặc dùng chung. Hệ thống điện tại một số nơi được cải tạo chắp vá; không gian sinh hoạt kết hợp với kinh doanh, đun nấu khiến nguy cơ cháy nổ gia tăng. Ngoài ra, không ít công trình đã xuống cấp nhưng nằm trong khu vực có quy định bảo tồn, hạn chế cơi nới và xây mới. Một số nhà thuộc tài sản công được cho nhiều hộ thuê hoặc có nhiều chủ sở hữu, sử dụng chung nên việc cải tạo gặp trở ngại.

Bên cạnh đó, phần lớn các hộ thuộc diện rà soát là lao động tự do, có thu nhập thấp và thiếu ổn định, khó có khả năng tự mua nhà ở thương mại để cải thiện chỗ ở.

Vì vậy, tại kỳ họp ngày 28/10, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về cơ chế thí điểm nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở xã hội đối với các hộ gia đình, cá nhân có điều kiện sống đặc biệt khó khăn tại phường Hoàn Kiếm.

Theo cơ chế được thông qua, các trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện sẽ được xem xét mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải tham gia bốc thăm như thông thường.

Đối tượng được xem xét phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: đã đăng ký thường trú và đang thực tế sinh sống tại nhà ở thuộc khu vực phố cổ, phố cũ của phường Hoàn Kiếm trước ngày nghị quyết được thông qua; có diện tích nhà ở bình quân dưới 5 m² sàn/người; đáp ứng điều kiện mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội theo quy định pháp luật; tự nguyện đăng ký và được UBND phường Hoàn Kiếm phê duyệt theo danh sách.

Mỗi hộ gia đình, cá nhân chỉ được giải quyết chính sách một lần và được mua hoặc thuê mua tối đa một căn hộ.

Về nguồn cung, thành phố dự kiến bố trí tối đa 902 căn hộ nhà ở xã hội, tương ứng với số hộ thuộc diện rà soát. Trong năm 2026, phương án trước mắt là bố trí 552 căn tại 9 dự án; nguồn cung sẽ tiếp tục được bổ sung trong năm 2027.

Danh mục dự kiến gồm các dự án tại Lĩnh Nam, Đại Mỗ, Đan Phượng, Thạch Thất, Vĩnh Hưng, Mê Linh và Phúc Thịnh.

Các dự án được lựa chọn theo tiêu chí thuận lợi về giao thông công cộng, ưu tiên kết nối với các tuyến đường sắt đô thị; có hệ thống hạ tầng xã hội đồng bộ như trường học, cơ sở y tế, chợ và thương mại. Tiến độ hoàn thành dự án và cơ cấu căn hộ cũng phải phù hợp với nhu cầu của các hộ gia đình, có quy mô bình quân khoảng 4 người.

Theo phương án, số căn hộ dành cho nhóm đối tượng này tại mỗi dự án không vượt quá 20% số căn hộ mở bán, trên cơ sở thỏa thuận với chủ đầu tư.

Trường hợp số hộ đăng ký tại một dự án vượt số căn hộ được bố trí, thứ tự ưu tiên được xác định theo diện tích nhà ở bình quân thấp nhất; tiếp đến là các hộ có người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo và cận nghèo; sau đó xét đến thời điểm đăng ký. Những hộ còn lại được xem xét bố trí tại dự án khác trong quỹ nhà.

Giá bán, giá thuê mua, hồ sơ, thủ tục giao dịch và chính sách vay vốn ưu đãi được thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở xã hội. Thành phố không sử dụng ngân sách để trực tiếp thanh toán tiền mua hoặc thuê mua nhà thay cho người dân.