Doanh nghiệp lựa chọn "sản xuất xanh" làm kim chỉ nam phát triển bền vững

Bức tranh kinh tế thế giới diễn biến khó lường

Năm 2026 tiếp tục ghi nhận những bước ngoặt khó lường của kinh tế thế giới. Căng thẳng tại các điểm nóng địa chính trị không chỉ làm xáo trộn luồng tuyến vận tải mà còn đẩy chi phí logistics và nguyên liệu lên mức cao, trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các nhà sản xuất.

Bà Trương Thị Chí Bình, Tổng Thư ký Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), nhận định rằng bên cạnh sức ép địa chính trị, các rào cản kỹ thuật thế hệ mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU hay các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) từ thị trường Bắc Mỹ đang được dựng lên dày đặc.

Đây không còn là các quy chuẩn mang tính khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu để sinh tồn. Nếu không đáp ứng được yêu cầu "xanh hóa", doanh nghiệp sẽ lập tức bị "gạt" ra khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. Đứng trước lằn ranh này, câu hỏi đặt ra là doanh nghiệp phải thay đổi lộ trình như thế nào để vừa thích nghi, vừa tạo ra bước bứt phá.

Các doanh nghiệp trong nước nỗ lực chuyển đổi xanh

Lấy ví dụ từ công ty cổ phần Tập đoàn CNCTech, đã tập trung vào bài toán hiệu suất và suất đầu tư hiệu quả. Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị CNCTech Group, cho biết nếu lực lượng sản xuất không tối ưu hóa được năng lực đầu tư, doanh nghiệp dễ rơi vào bế tắc, không thể tiến xa trong chuỗi giá trị.

Trong kỷ nguyên 4.0, thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa là tốc độ thay đổi của công nghệ. Một dây chuyền hiện đại hôm nay có thể trở nên lỗi thời chỉ sau vài năm. Thay vì tự mình ôm đồm mọi quyết định kỹ thuật, ông Hùng đề xuất phương án "quản trị thông minh": phân quyền để đội ngũ chuyên môn sâu chủ động đầu tư và chịu trách nhiệm. Khi đó, lãnh đạo doanh nghiệp có thể tập trung vào chiến lược và các mô hình tăng trưởng giải pháp.

Ông Hùng nhấn mạnh: "Giải pháp không nằm ở việc mua thêm bao nhiêu máy móc, mà nằm ở chỗ kết nối chúng như thế nào để tạo ra hiệu suất cao nhất. Khi doanh nghiệp dũng cảm rũ bỏ tư duy phân mảnh, tập trung vào chiều sâu công nghệ và xây dựng các nền tảng tích hợp, khi ấy không chỉ hóa giải được các áp lực vĩ mô mà còn định vị Việt Nam như một trung tâm giải pháp công nghiệp thông minh."

Chiến lược này tương ứng với việc tiến lên các nấc thang cao hơn: từ tăng trưởng năng lực sản xuất đến năng lực kỹ thuật và cuối cùng là làm chủ các giải pháp hệ thống.

Ông Kaneda Hiroki- Tổng Giám đốc Công ty CP Acecook Việt Nam cho biết, việc khánh thành nhà máy mới tại KCN Hòa Phú trên diện tích hơn 11ha không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở định hướng phát triển bền vững. Nhà máy được lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt; lò hơi sử dụng nhiên liệu biomass giảm phát thải; đồng thời tích hợp công nghệ quản lý thông minh tối ưu hiệu suất, tiết kiệm năng lượng. Thời gian tới, nhà máy dự kiến sẽ lắp đặt thêm hệ thống điện năng lượng mặt trời giúp làm giảm phát thải khoảng 4,7 ngàn tấn CO2/năm. Đây cũng chính là nền tảng để DN “mở lối tương lai”, hướng tới mô hình sản xuất hiện đại, xanh và thông minh, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững dài hạn của Acecook Việt Nam.

Bà Agnes- Tổng Xưởng trưởng Công ty May mặc Leader (Việt Nam) cho biết, công ty cũng đã khánh thành thêm xưởng 3 tại KCN Hòa Phú với khoảng 2 ngàn lao động. Đây là công trình xây dựng “Nhà máy xanh” theo chuẩn LEED (Leadership in Energy and Environmental Design, đây là chứng chỉ được cấp bởi Hội đồng Công trình xanh Hoa Kỳ- U.S. Green Building Council), góp phần vào tiêu chí sản xuất xanh của tỉnh, đồng thời đáp ứng nhu cầu cho đơn hàng cao cấp, cần nhiều tiêu chuẩn hơn, trong đó có tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường…

Doanh nghiệp đồng hành cùng Nhà nước 

Trong bối cảnh thị trường phân mảnh, một chuỗi cung ứng "xanh" và minh bạch chính là lớp áo giáp vững chắc để hàng hóa lưu thông không biên giới. Sự nỗ lực tự thân của doanh nghiệp là yếu tố tiên quyết, nhưng để tạo ra sự bứt phá mang tính hệ thống, vai trò kiến tạo của Nhà nước là không thể thiếu.

Đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) khẳng định Chính phủ đang nỗ lực hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy các chính sách hỗ trợ tín dụng xanh và tạo điều kiện chuyển giao công nghệ cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Việc doanh nghiệp chủ động chọn sản xuất xanh và liên kết tạo dựng các hệ sinh thái siêu nhỏ là hướng đi đúng đắn. Cơ quan quản lý cam kết sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại nội khối, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng các tiêu chuẩn carbon để đủ sức đối trọng với các rào cản kỹ thuật quốc tế./.