Dự kiến nâng ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh lên mức 1 tỷ đồng

Thông tin trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ tại phiên thảo luận tổ chiều 21/4 về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế: thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt.

Theo Thủ tướng, Luật Thuế thu nhập cá nhân, VAT (sửa đổi) mới được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 12/2025, nhưng tình hình thực tiễn phát sinh trong thời gian qua khiến ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng đến nay không phù hợp. "Tác động của giá xăng dầu, diễn biến khu vực ảnh hưởng trực tiếp tới những đối tượng phải được quan tâm ưu tiên là cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa", ông nói.

Vì vậy, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu phương án, cũng như xin Chủ tịch Quốc hội cho phép đề xuất điều chỉnh ngay tại kỳ họp thứ nhất, khóa XVI đang diễn ra.

Thủ tướng khẳng định "chắc chắn nâng ngưỡng chịu thuế của hộ kinh doanh". Ông thông tin thêm theo báo cáo của Bộ Tài chính, mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ kinh doanh "dự kiến từ 1 tỷ đồng mỗi năm" - tức gấp đôi hiện tại.

"Tôi tin rằng áp dụng các chính sách kịp thời sẽ hiệu quả với hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp", người đứng đầu Chính phủ cho hay.

Thảo luận trước đó, hầu hết đại biểu đều đồng tình với chủ trương sửa đổi về thuế để đáp ứng nhu cầu bức thiết hiện nay, gỡ khó cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ông Bùi Xuân Hải, Hiệu trưởng Đại học Hải Phòng đề nghị trong dự thảo luật quy định một ngưỡng doanh thu cụ thể để hộ, cá nhân kinh doanh biết mình sẽ được miễn nộp các loại thuế hay không.

Theo dự thảo trình Quốc hội chiều nay, cơ quan soạn thảo đề xuất ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân "theo mức quy định của Chính phủ". Ông Hải gợi ý trong trường hợp Chính phủ chưa tính toán được con số cụ thể, thì không nên sửa theo hướng này. Thay vào đó, theo ông, cơ quan soạn thảo chỉ cần thêm một câu ngay sau con số 500 triệu đồng hiện nay là "hoặc một con số khác cao hơn, do Chính phủ quyết định".

Ông cho rằng cách làm này sẽ thể hiện sự linh hoạt trong điều hành của Chính phủ, cũng như tính minh bạch với người dân, doanh nghiệp.

Phó trưởng đoàn Đại biểu TP Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga kiến nghị Chính phủ quy định các căn cứ để xác định ngưỡng doanh thu nộp thuế của hộ kinh doanh, ví dụ như mức sống tối thiểu, biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI), đặc điểm ngành nghề hoặc chi phí tuân thủ về thuế.

Bà cũng lưu ý cần kiểm soát nguy cơ chia nhỏ doanh thu để né thuế. Bởi khi ngưỡng doanh thu trở thành căn cứ để miễn thuế, rất dễ dẫn đến tình trạng một cơ sở tách nhiều hộ, đứng tên các cá nhân trong gia đình để chia điểm bán, tài khoản, hóa đơn, thậm chí chia cả giao dịch trên nền tảng số nhằm giữ doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế.

Vì vậy, bà Nga đề xuất cần tiêu chí nhận diện các trường hợp "cùng địa điểm, cùng mô hình, cùng chuỗi cung ứng hoặc cùng người quản lý thực tế" để cộng dồn doanh thu theo nguyên tắc chống chia tách giả tạo.

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng kiến nghị tương tự. "Nếu thiết kế chính sách không chặt chẽ, một mặt hỗ trợ tăng trưởng, nhưng mặt khác lại có thể khuyến khích phi chính thức hóa nền kinh tế", đại biểu nêu. Ông giải thích với doanh nghiệp, việc kê khai, khấu trừ và hóa đơn sổ sách sẽ chặt chẽ hơn.

Theo ông Sơn, nếu duy trì là hộ dưới ngưỡng, hộ kinh doanh vừa không chịu thuế, vừa giảm áp lực tuân thủ. Việc này vô tình tạo ra một "vùng lẩn tránh thuế" khiến người kinh doanh không muốn chuyển sang mô hình doanh nghiệp.

Về vấn đề này, Thủ tướng nói rằng khi được quy định ngưỡng chịu thuế phù hợp, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội những tiêu chí, căn cứ, nguyên tắc để đảm bảo chặt chẽ, tránh kẽ hở thất thu thuế. Đồng thời, theo ông, các cơ quan chức năng của Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện Nghị định để hướng dẫn thi hành luật mới, đảm bảo sẽ trình Chính phủ ban hành ngay nhằm đồng bộ hiệu lực với luật khi được Quốc hội thông qua.

Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm ngoái, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.