Nhà ở xã hội sắp hết thời mua bán tự do sau 5 năm

Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Chính phủ đã chỉnh lý quy định về việc bán lại nhà xã hội sau 5 năm nhằm ngăn nguy cơ trục lợi chính sách.

Cụ thể, sau 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, chủ sở hữu chỉ được bán lại nhà ở xã hội cho người thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định.

Quy định này có sự thay đổi so với Luật Nhà ở hiện hành. Luật hiện hành cho phép sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền mua nhà, chủ sở hữu được phép chuyển nhượng theo cơ chế thị trường, không giới hạn đối tượng mua lại.

Đối với nhà ở xã hội theo hình thức thuê mua, dự thảo cũng đề xuất thay đổi điều kiện chuyển nhượng. Thay vì được chuyển nhượng tự do sau 5 năm như quy định hiện hành, người thuê mua nếu không còn nhu cầu sử dụng có thể phải chấm dứt hợp đồng và trả lại nhà.

Còn trong thời hạn 5 năm, dự thảo luật sửa đổi vẫn tiếp tục duy trì quy định như Luật Nhà ở 2023, bên mua nhà xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư hoặc đối tượng được mua nhà xã hội. Giá bán tối đa bằng giá trong hợp đồng mua bán ban đầu với chủ đầu tư dự án.

Bên cạnh đó, các giao dịch bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội dự kiến phải được cập nhật vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Dự thảo luật cũng đưa ra một số thay đổi về cơ chế ưu đãi dành cho doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội nhằm thu hút đầu tư vào phân khúc này.

Cụ thể, dự thảo không quy định cứng tỷ lệ tối đa 20% diện tích đất trong dự án mà chủ đầu tư được dành để xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại và nhà ở thương mại. Thay vào đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết tỷ lệ này.

Quy định về mức lợi nhuận định mức tối đa 10% đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, hiện được nêu trong Luật Nhà ở 2023, cũng không còn được quy định cứng trong dự thảo. Tỷ lệ cụ thể sẽ do Chính phủ quy định.

Theo Điều 59 dự thảo, các nhóm được mua, thuê mua nhà ở xã hội gồm người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở; hộ nghèo, cận nghèo; người thu nhập thấp; công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Các nhóm khác gồm cán bộ, công chức, viên chức; một số đối tượng thuộc lực lượng vũ trang, cơ yếu; đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ, trừ trường hợp bị thu hồi do vi phạm.

Hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất, nhà ở vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng mà chưa được bồi thường bằng nhà ở, đất ở cũng thuộc diện được mua, thuê mua.

Ngoài việc thuộc nhóm được hỗ trợ, người mua, thuê mua phải đáp ứng các điều kiện tương ứng. Chẳng hạn, người thu nhập thấp, công nhân, người lao động và cán bộ, công chức, viên chức phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập theo quy định của Chính phủ.

Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện về nhà ở, thu nhập và trình tự, thủ tục xác nhận đối tượng, điều kiện được hỗ trợ. Mỗi cá nhân, hộ gia đình thuộc diện quy định tại Điều 59 chỉ được mua hoặc thuê mua một căn nhà ở xã hội.