Không để chậm tiến độ các dự án giao thông trọng điểm quốc gia

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, chuyên đề về lĩnh vực giao thông vận tải. Hội nghị đánh giá tiến độ triển khai các dự án giao thông lớn, đồng thời đề ra các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn còn lại của năm.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, các dự án giao thông trọng điểm đang được Ban Chỉ đạo theo dõi gồm 55 dự án với 124 dự án thành phần, trong đó tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực đường bộ, hàng không và cảng biển. Riêng nhóm dự án giao thông vận tải thuộc Ban Chỉ đạo Nhà nước gồm 38 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 5 triệu tỷ đồng, nguồn lực được đánh giá có vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Trong năm 2026, tổng vốn được bố trí cho các dự án này khoảng 220.000 tỷ đồng. Nếu được triển khai hiệu quả, nguồn vốn đầu tư công sẽ không chỉ tạo ra hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ mà còn góp phần giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Những bước tiến lớn trong phát triển hạ tầng giao thông

Trong 6 tháng đầu năm 2026, nhiều dự án giao thông quan trọng đã đạt được những kết quả tích cực. Cả nước hoàn thành và đưa vào khai thác thêm 395 km đường bộ cao tốc, gồm các đoạn tuyến Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Biên Hòa - Vũng Tàu và Hậu Giang - Cà Mau.

Việc đưa thêm các tuyến cao tốc vào khai thác tiếp tục mở rộng mạng lưới kết nối liên vùng, góp phần hoàn thiện trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Đến nay, tổng chiều dài đường bộ cao tốc đưa vào khai thác đạt khoảng 3.740 km, đánh dấu bước tiến quan trọng trong mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông hiện đại.

Bên cạnh đường bộ, lĩnh vực hàng không cũng ghi nhận nhiều chuyển biến. Các dự án Cảng hàng không Cà Mau, Cảng hàng không Phú Quốc, Cảng hàng không Gia Bình và Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được triển khai theo kế hoạch. Trong đó, dự án sân bay Long Thành tiếp tục được tập trung tháo gỡ các khó khăn, hướng tới hoàn thành các nhóm công việc quan trọng.

Đối với dự án Biên Hòa - Vũng Tàu, công trình được kỳ vọng tạo kết nối trực tiếp giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành với hệ thống cảng biển khu vực Đông Nam Bộ, góp phần hình thành mạng lưới giao thông liên hoàn phục vụ phát triển kinh tế vùng.

Trong lĩnh vực đường sắt, Chính phủ đang thúc đẩy triển khai các dự án mang tính chiến lược như đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hải Phòng - Móng Cái và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM.

Đây được xem là những dự án có ý nghĩa dài hạn, không chỉ giải quyết bài toán vận tải mà còn tạo nền tảng phát triển đô thị, công nghiệp và các hành lang kinh tế mới.

Quyết tâm không để chậm tiến độ dự án trọng điểm

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh phát triển hạ tầng giao thông là nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng bền vững trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Thủ tướng, yêu cầu đặt ra là phải tập trung đầu tư các tuyến đường bộ cao tốc theo quy hoạch, các cảng hàng không lớn, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế và đường sắt đô thị. Mục tiêu đến năm 2030 đưa vào khai thác trên 5.000 km đường bộ cao tốc, hoàn thành thêm 645 km đường sắt, trong đó có 200 km đường sắt đô thị.

Thủ tướng khẳng định việc hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng các dự án trọng điểm quốc gia có ý nghĩa trực tiếp đối với mục tiêu tăng trưởng. Vì vậy, các dự án không được phép kéo dài tiến độ nếu không có nguyên nhân khách quan chính đáng.

Đồng thời, tiến độ triển khai dự án sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng trong đánh giá hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, địa phương. Kết quả giải ngân cũng là căn cứ quan trọng trong việc phân bổ vốn đầu tư công những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, nhiều dự án vẫn còn tồn tại những điểm nghẽn như chậm giải phóng mặt bằng, thiếu vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư kéo dài và tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu.

Một số dự án dù đã hoàn thành thủ tục đầu tư, đang triển khai thi công nhưng tiến độ giải ngân còn thấp, ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành kế hoạch chung.

Để bảo đảm tiến độ các công trình giao thông trọng điểm, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải chủ động xử lý vướng mắc thuộc thẩm quyền, không đùn đẩy trách nhiệm.

Trong đó, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ then chốt. Các địa phương phải đẩy nhanh việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch cho dự án.

Về vật liệu xây dựng, các cơ quan chức năng được yêu cầu rà soát trữ lượng mỏ, đẩy nhanh cấp phép khai thác, điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương, tránh tình trạng thiếu vật liệu làm ảnh hưởng tiến độ thi công.

Đối với các dự án hàng không, Chính phủ yêu cầu tăng cường giám sát tiến độ Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đồng thời triển khai các tuyến kết nối sân bay Gia Bình nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng và phục vụ các sự kiện quốc tế trong thời gian tới.

Với nhóm dự án đường sắt, Bộ Xây dựng được giao đẩy nhanh lựa chọn tư vấn quốc tế có năng lực để lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, cũng như hoàn thiện các thủ tục liên quan đến dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Thủ tướng lưu ý, yêu cầu tiến độ là cấp thiết nhưng không được đánh đổi bằng chất lượng công trình. Các dự án phải tuân thủ đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn trong toàn bộ vòng đời khai thác.

Khi Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ, các công trình giao thông trọng điểm không chỉ là những dự án xây dựng đơn thuần mà còn là nền tảng mở rộng không gian phát triển, kết nối các vùng kinh tế và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn.