Nghiên cứu, bổ sung quy định về trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu trong phòng cháy, chữa cháy

Sáng 4/9, tại Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo tóm tắt Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Góp ý về mối quan hệ giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại khoản 5, Điều 2 sửa đổi, Điều 18 theo hướng chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện tự tổ chức nghiệm thu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ quy định này; đồng thời cho rằng, cơ chế hậu kiểm phải đủ rõ và đủ sức vận hành trong thực tế.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu theo hướng, nếu chỉ giảm thủ tục trước khi đưa công trình vào sử dụng mà chưa xác định rõ tiêu chí rủi ro, cơ chế kiểm tra và trách nhiệm của từng chủ thể, thì vấn đề cơ bản mới chỉ dời thời điểm kiểm tra chứ chưa thay đổi cách quản lý.

Nêu thực tế không hiếm trường hợp công trình ban đầu đạt yêu cầu nhưng sau đó thay đổi công năng cải tạo, cơi nới hoặc thay đổi hệ thống phòng cháy, chữa cháy khiến điều kiện an toàn ban đầu không còn nguyên vẹn như khi báo cáo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị làm rõ hơn tại khoản 2, Điều 2 trách nhiệm duy trì điều kiện phòng cháy, chữa cháy trong suốt quá trình khai thác sử dụng công trình.

“Tôi đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát lại khoản 2, khoản 5 Điều 2, làm rõ ít nhất 3 nội dung. Thứ nhất, là tiêu chí phân loại rủi ro để thực hiện hậu kiểm. Thứ hai, là trách nhiệm duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình sử dụng và trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể khi công trình đưa vào hoạt động mà không bảo đảm yêu cầu. Việc này không nhằm làm thêm thủ tục mà để bảo đảm giảm tiền kiểm đến đâu thì trách nhiệm và hiệu quả hậu kiểm phải tăng tương ứng đến đó”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung làm rõ cơ chế thẩm định, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý chuyên ngành và trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, không vì mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính mà giảm nhẹ vai trò quản lý Nhà nước trong công tác phòng cháy chữa cháy. Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, phòng cháy, chữa cháy có liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản người dân. Nếu không quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến cháy nổ, gây thiệt hại rất nghiêm trọng.

“Tại điểm a khoản 5, Điều 2 dự thảo luật, sửa đổi, bổ sung khoản 4, Điều 18 của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thì cho phép đưa công trình vào khai thác, sử dụng sau khi chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình đã nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy. Trong khi quy định hiện hành là phải được cơ quan quản lý chuyên ngành chấp thuận kết quả nghiệm thu phòng cháy chữa cháy. Nội dung sửa đổi này nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho chủ đầu tư và doanh nghiệp. Điều đó là rất đúng và cần thiết. Nhưng lại có nguy cơ lớn về mất an toàn cháy nổ nếu chất lượng tự nghiệm thu của chủ đầu tư không tốt. Ý kiến của cơ quan thẩm tra là hoàn toàn chính xác. Tôi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung quy định về trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và tiêu chuẩn, năng lực của các đơn vị tư vấn, nghiệm thu độc lập, góp phần bảo đảm an toàn phòng, chống cháy nổ”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ.

Liên quan đến quy định về lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy tự động, trang phục chữa cháy chuyên dụng, quy chuẩn về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà xưởng..., Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị cần rà soát lại để vừa quản lý được công tác phòng cháy, chữa cháy, vẫn đảm bảo an toàn phòng cháy, chữa cháy, nhưng không tạo thêm chi phí cho cơ sở, người dân, doanh nghiệp.

Liên quan đến việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, đối với nhóm công trình quan trọng, có thể tác động lớn thì nên vẫn giữ các quy định ở cả hai khâu là thiết kế và nghiệm thu. “Ví dụ như chung cư có đông người ở, chung cư cao tầng, chỗ đó cần phải bảo đảm an toàn tuyệt đối. Nếu chúng ta hậu kiểm, tức là khi xây xong rồi, sau đó khắc phục rất khó. Thế nên nếu đã kiểm soát thì kiểm soát cả hai khâu, nhưng chỉ chọn một số công trình có tính chất rất quan trọng, còn lại thì chuyển sang hậu kiểm để tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp”, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh góp ý.

Đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, về vấn đề lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy, cảnh báo cháy từ xa, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, qua thực tiễn triển khai thí điểm ở Bắc Ninh cho thấy rất hiệu quả. Khi có dấu hiệu về cháy, hệ thống cảnh báo, truyền tin báo cháy từ xa sẽ cảnh báo kịp thời, truyền tin về trung tâm. Bộ Công an sẽ rà soát vấn đề này để đánh giá chi phí của các doanh nghiệp, tiếp thu tất cả những ý kiến đóng góp của các thành viên Ủy ban Thường vụ và sẽ có Báo cáo tiếp thu, giải trình trong thời gian tới. 

Phát biểu kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cao về sự cần thiết ban hành luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và đẩy mạnh phân cấp phân quyền, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.