Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Tháo gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp

Tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 diễn ra mới đây tại TP.HCM, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh mục tiêu năm 2026, ngành nông nghiệp cần phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trên 74,2 tỷ USD. Đây là mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm giải quyết đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp, ổn định sản xuất, thu nhập và đời sống cho người dân.

Về lâu dài, Phó Thủ tướng yêu cầu ngành nông nghiệp hướng tới mục tiêu tăng trưởng ổn định, bền vững, từng bước khắc phục tình trạng "được mùa, mất giá", nhất là tình trạng giá nông sản sụt giảm mạnh vào thời điểm thu hoạch rộ.

Theo Phó Thủ tướng, phát triển xuất khẩu nông, lâm, thủy sản không chỉ là nhiệm vụ thương mại đơn thuần mà cần được tiếp cận theo hướng tái cấu trúc toàn diện chuỗi giá trị ngành hàng, từ sản xuất, chế biến, logistics, tiêu chuẩn chất lượng đến phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt Nam.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) Nguyễn Đình Tùng cho biết, ngành rau quả Việt Nam đã khởi đầu năm 2026 với những kết quả hết sức khả quan. Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD. Đây là mức tăng trưởng vô cùng ấn tượng, lên tới 22% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, để chạm đến con số 10 tỷ USD, Hiệp hội Rau quả thẳng thắn chỉ ra những rào cản và vướng mắc liên quan đến: Áp lực về logistics và chi phí; thách thức về chất lượng và an toàn thực phẩm khi ngành vẫn đối mặt với tình trạng hàng rau quả xuất khẩu (như sầu riêng, thanh long, chanh leo, ớt) vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm tại các thị trường khó tính; bất cập trong quản lý mã số vùng trồng và giám định…

Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục có tín hiệu phục hồi, ước đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ.

Ngành thủy sản có một số cơ hội để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 8-10%, kim ngạch trên 12 tỷ USD trong năm 2026 (tăng thêm khoảng 1 tỷ USD). VASEP nêu kiến nghị về cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ; phát triển nguyên liệu thủy sản cho chế biến xuất khẩu; mở rộng thị trường, đấu tranh quốc tế; mong muốn sớm có chỉ đạo tháo gỡ để khơi thông nguồn lực cho sản xuất, xuất khẩu thủy sản.

Tại Hội nghị Phó Thủ tướng yêu cầu cơ cấu lại sản xuất gắn với nhu cầu thị trường và yêu cầu hội nhập quốc tế; tập trung phát triển các vùng nguyên liệu lớn, ổn định, đạt chuẩn nhằm bảo đảm nguồn cung bền vững phục vụ chế biến và xuất khẩu.

Việc liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị phải được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, trong đó người sản xuất phải thực sự gắn kết với doanh nghiệp xuất khẩu.

Song song với đó, cần nâng cao tỉ trọng chế biến sâu; kiểm soát chặt chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; chủ động điều chỉnh sản xuất theo tín hiệu thị trường nhằm hạn chế mất cân đối cung - cầu và biến động giá cả.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Bên cạnh việc giữ vững các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản, cần mở rộng sang ASEAN, Nam Á, Trung Đông, châu Phi, châu Mỹ Latin và thị trường Halal.

Các bộ, ngành cần tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết; tăng cường xúc tiến thương mại gắn với mở cửa thị trường, kết nối chuỗi phân phối và phát triển thương mại điện tử.

Một nội dung quan trọng khác được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường nhập khẩu, trong đó có các quy định mới liên quan đến EUDR, IUU, tiêu chuẩn phát thải, môi trường và truy xuất nguồn gốc.

Theo Phó Thủ tướng, đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ hội để nâng cấp chuỗi sản xuất, nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Phó Thủ tướng đồng thời yêu cầu tăng cường dự báo thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi sát thông tin và chính sách thương mại quốc tế; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm; chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp về tín dụng, lưu kho, bảo quản, thanh toán và vận chuyển hàng hóa trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng./.