PNJ từ tăng trần đến trắng bên mua: Cổ phiếu còn chịu áp lực khi vụ án kim cương mở rộng?

Sau phiên giao dịch ngày 14/7 tăng kịch trần với lực cầu áp đảo, cổ phiếu PNJ của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận bất ngờ đảo chiều mạnh trong phiên 15/7. Có thời điểm mã này giảm kịch sàn, đến cuối phiên chiều rơi vào tình trạng "trắng bên mua", cho thấy tâm lý thị trường đã thay đổi hoàn toàn chỉ sau một ngày.

Diễn biến "trần hôm trước - sàn hôm sau" phản ánh mức độ nhạy cảm của nhà đầu tư trước những thông tin mới liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Khi cơ quan điều tra tiếp tục mở rộng chuyên án và khởi tố thêm các bị can có liên quan đến Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), câu hỏi được đặt ra là: Liệu áp lực bán đã kết thúc hay cổ phiếu PNJ vẫn còn đối mặt với một nhịp điều chỉnh mới?

Một phiên hồi kỹ thuật kết thúc chóng vánh

Phiên 14/7 từng mang đến hy vọng rằng đợt bán tháo đã đi qua. Cổ phiếu PNJ tăng hết biên độ lên 46.900 đồng/cổ phiếu sau nhiều phiên giảm sâu, ghi nhận lần đầu tăng trần sau hơn 4 tháng. Lực cầu bắt đáy xuất hiện mạnh khi thị giá đã mất hơn 30% chỉ trong chưa đầy hai tuần và gần một nửa giá trị so với đỉnh lịch sử khoảng 85.000 đồng/cổ phiếu thiết lập đầu năm 2026.

Tuy nhiên, sự hưng phấn chỉ kéo dài đúng một phiên. Ngay trong ngày 15/7, sau thông tin Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục khởi tố thêm 4 bị can, trong đó có một nhân viên kiểm định của P-Lab, cổ phiếu PNJ lập tức quay đầu giảm mạnh. Có thời điểm mã này giảm kịch sàn, thanh khoản tăng vọt, khối ngoại đảo chiều bán ròng gần 60 tỷ đồng, trong khi lực cầu bắt đáy gần như biến mất. Đến cuối phiên chiều, bảng điện xuất hiện tình trạng dư bán giá sàn lớn và gần như không còn bên mua. Diễn biến này cho thấy thị trường không còn phản ứng đơn thuần với kết quả kinh doanh, mà đang định giá lại toàn bộ rủi ro liên quan đến doanh nghiệp.

Điều thị trường đang bán không phải lợi nhuận, mà là niềm tin

Đến nay PNJ vẫn giữ nguyên kế hoạch kinh doanh năm 2026. Doanh nghiệp khẳng định vụ việc là trách nhiệm pháp lý của cá nhân cựu lãnh đạo P-Lab, không liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Kim cương bán tại hệ thống PNJ đều được nhập khẩu chính ngạch hoặc thu mua đúng quy định. Ban lãnh đạo cũng cho biết doanh thu và lợi nhuận quý II vẫn tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ.

Thậm chí, Tổng Giám đốc Phan Quốc Công đã đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu, người thân Chủ tịch HĐQT cũng đăng ký mua thêm cổ phiếu. HĐQT đồng thời lên kế hoạch xử lý cổ phiếu quỹ và xem xét phương án mua lại cổ phiếu nhằm bảo vệ giá trị doanh nghiệp.

Nếu chỉ nhìn vào hoạt động kinh doanh, mức giảm gần 50% vốn hóa là khá bất thường. Nhưng trên thị trường chứng khoán, giá cổ phiếu không chỉ phản ánh lợi nhuận hiện tại mà còn phản ánh kỳ vọng về tương lai.

Trong nhiều năm, PNJ luôn được định giá cao hơn phần lớn doanh nghiệp bán lẻ nhờ thương hiệu mạnh, hệ thống phân phối lớn, khả năng sinh lời cao và đặc biệt là hình ảnh doanh nghiệp có nền tảng quản trị minh bạch. Chính vì vậy, khi vụ án liên quan đến P-Lab xuất hiện, điều bị thị trường chiết khấu đầu tiên không phải doanh thu hay lợi nhuận, mà là niềm tin vào hệ thống quản trị doanh nghiệp.

Về mặt doanh thu, P-Lab không phải đơn vị đóng góp đáng kể cho PNJ. Nhưng trong ngành trang sức cao cấp, hoạt động kiểm định lại là nền tảng tạo dựng niềm tin với khách hàng. Chứng thư kiểm định là cơ sở xác nhận chất lượng và nguồn gốc của kim cương.

Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng bị cáo buộc đã lợi dụng hoạt động kiểm định để hợp thức hóa nguồn gốc hàng chục nghìn viên kim cương nhập lậu thông qua việc thay đổi mã số định danh và cấp chứng thư mới.

Dù PNJ khẳng định số kim cương này không đi vào hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp, vụ việc vẫn khiến thị trường đặt dấu hỏi về hiệu quả của cơ chế kiểm soát nội bộ, phân quyền và giám sát tại công ty con. Đó là lý do nhiều công ty chứng khoán đồng loạt điều chỉnh mạnh định giá đối với PNJ.

Trong báo cáo cập nhật mới nhất, Vietcap đã giảm gần một nửa giá mục tiêu của PNJ xuống còn 46.500 đồng/cổ phiếu, gần tương đương vùng giá hiện tại. Đồng thời, công ty chứng khoán này hạ 22% dự báo lợi nhuận giai đoạn 2026-2031; riêng năm 2026 và 2027, lợi nhuận dự báo lần lượt giảm 12% và 30%.

Vietcap cũng hạ giả định tăng trưởng dài hạn từ 5% xuống 3%, cũng như áp dụng thêm mức chiết khấu rủi ro 10% đối với giá trị hợp lý nhằm phản ánh ảnh hưởng của cuộc điều tra đang diễn ra.

Theo nhóm phân tích, áp lực lớn nhất không nằm ở doanh thu ngắn hạn mà ở khả năng suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm kim cương của PNJ. Điều này có thể buộc doanh nghiệp phải tăng chiết khấu bán hàng, đẩy mạnh marketing, làm tăng chi phí và thu hẹp biên lợi nhuận trong giai đoạn 2026-2027.

Điểm tích cực là lực cầu bắt đáy vẫn chưa biến mất hoàn toàn. Chỉ trong chưa đầy nửa tháng, gần 3.200 tỷ đồng đã được giao dịch tại cổ phiếu PNJ. Nhà đầu tư cá nhân mua ròng khoảng 691 tỷ đồng, đóng vai trò hấp thụ phần lớn lượng cổ phiếu bán ra.

Ngược lại, tổ chức trong nước bán ròng khoảng 459 tỷ đồng, còn khối ngoại bán ròng hơn 230 tỷ đồng và nhóm VinaCapital cũng không còn là cổ đông lớn sau khi giảm tỷ lệ sở hữu xuống dưới 5%.

Sự phân hóa này cho thấy nhà đầu tư cá nhân đang kỳ vọng vào một nhịp hồi kỹ thuật sau khi cổ phiếu giảm quá sâu, trong khi dòng tiền tổ chức vẫn lựa chọn đứng ngoài để chờ thêm diễn biến từ quá trình điều tra.

Xu hướng từ nay đến cuối tuần: Biến động mạnh, phụ thuộc vào thông tin điều tra

Xét về kỹ thuật, sau khi giảm gần 50% từ đỉnh, PNJ đã rơi vào vùng định giá thấp với P/E chỉ khoảng 6,6 lần, thấp hơn mức trung bình một năm và thấp hơn nhiều giai đoạn trước. Điều này có thể tiếp tục thu hút dòng tiền đầu cơ và lực cầu bắt đáy. Dù vậy trong ngắn hạn, yếu tố quyết định không còn là định giá mà là dòng thông tin.

Nếu cơ quan điều tra tiếp tục công bố thêm diễn biến mới hoặc mở rộng phạm vi vụ án liên quan đến P-Lab, tâm lý nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ còn chịu áp lực, khiến cổ phiếu tiếp tục xuất hiện các phiên biến động mạnh với biên độ lớn.

Mặt khác, nếu không phát sinh thêm thông tin bất lợi, lực cầu bắt đáy có thể giúp PNJ xuất hiện những nhịp hồi kỹ thuật. Tuy nhiên, khả năng hình thành xu hướng tăng bền vững vẫn chưa cao khi niềm tin của thị trường chưa được khôi phục.

Trong xu hướng hiện nay, cổ phiếu PNJ nhiều khả năng sẽ tiếp tục dao động mạnh từ nay đến cuối tuần, với trạng thái giằng co giữa lực bắt đáy dựa trên định giá hấp dẫn và áp lực bán đến từ những lo ngại về rủi ro pháp lý cũng như tác động lâu dài của vụ án đối với thương hiệu doanh nghiệp. Muốn lấy lại xu hướng tăng, PNJ không chỉ cần kết quả kinh doanh tích cực mà quan trọng hơn là phải chứng minh được năng lực kiểm soát rủi ro, minh bạch thông tin và từng bước khôi phục niềm tin của cả nhà đầu tư lẫn người tiêu dùng.