Khi nghĩa vụ công bố thông tin trở thành phép thử với doanh nghiệp phát hành trái phiếu

ROX Energy và “bức tranh hai mặt” của doanh nghiệp năng lượng

Thanh tra Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành Quyết định số 333/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Đầu tư ROX Energy (ROX Energy) với số tiền 92,5 triệu đồng. Theo quyết định, doanh nghiệp bị xử phạt do vi phạm quy định về thời hạn công bố thông tin theo Nghị định 156/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Cụ thể, ROX Energy chậm công bố Báo cáo tài chính bán niên năm 2022 dưới 10 ngày làm việc so với quy định. Không những vậy, doanh nghiệp cũng chậm công bố nhiều tài liệu khác từ 10 ngày làm việc trở lên, gồm báo cáo tài chính năm 2021; báo cáo tình hình thực hiện cam kết với người sở hữu trái phiếu năm 2022; các báo cáo sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu được kiểm toán trong các năm 2022, 2023, 2024 và 2025; báo cáo tình hình tài chính năm 2024.

Việc chậm công bố kéo dài qua nhiều kỳ báo cáo khiến vấn đề minh bạch thông tin trở thành "điểm nhấn" được thị trường quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp này đang có dư nợ trái phiếu lớn.

ROX Energy tiền thân là Công ty Cổ phần Năng lượng TNPower, đổi tên vào tháng 10/2024 trong quá trình tái định vị thương hiệu thuộc hệ sinh thái ROX Group. Doanh nghiệp hiện hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, vận hành các dự án năng lượng, chủ yếu là năng lượng tái tạo. Theo công bố, ROX Energy đang sở hữu và vận hành 3 nhà máy điện mặt trời với tổng công suất khoảng 522 MW tại khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Trong đó, dự án điện mặt trời quy mô 200 MWp tại Đông Nam Bộ có tổng vốn đầu tư khoảng 163 triệu USD đã vận hành từ cuối năm 2020. Tại Ninh Thuận, hai dự án Thuận Nam 19 (61 MWp) và Phước Hữu (65 MWp) cũng đã phát điện từ năm 2019.

Bên cạnh điện mặt trời, ROX Energy định hướng mở rộng sang điện gió và điện khí LNG, đặt mục tiêu nâng tổng công suất các nhà máy lên khoảng 5.000 MW vào năm 2030.

Tuy nhiên, đằng sau câu chuyện mở rộng đầu tư là áp lực tài chính đáng chú ý. Theo báo cáo tình hình tài chính gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), kết thúc năm 2025, ROX Energy ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 39 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 1,3 tỷ đồng năm 2023 và 12 tỷ đồng năm 2022. Vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp cũng tăng lên hơn 1.528 tỷ đồng. Dù vậy, tổng nợ phải trả tại thời điểm cuối năm 2025 đã lên tới hơn 3.660 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 2.528 tỷ đồng trước đó.

Trong cơ cấu nợ, dư nợ trái phiếu vẫn duy trì ở mức khoảng 1.890 tỷ đồng. ROX Energy hiện có 4 lô trái phiếu, mỗi lô có giá trị phát hành 500 tỷ đồng, dư nợ gốc còn lại khoảng 466-480 tỷ đồng/lô, lãi suất 10%/năm, kỳ hạn đến năm 2028. 

Ngoài trái phiếu, doanh nghiệp phát sinh thêm khoảng 855 tỷ đồng nợ vay ngân hàng và hơn 918 tỷ đồng các khoản phải trả khác.

Hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu tăng từ 2,19 lần lên 2,4 lần, cho thấy mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp đang gia tăng. Bên cạnh đó, sự cải thiện về lợi nhuận giúp khả năng trả lãi vay có chuyển biến tích cực, nhưng các chỉ số thanh khoản lại cho thấy áp lực tài chính vẫn là vấn đề cần theo dõi. Hệ số thanh toán ngắn hạn giảm từ 24,95 lần xuống còn 9,31 lần.

Minh bạch thông tin - “điểm nghẽn” của thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Việc ROX Energy bị xử phạt không phải trường hợp cá biệt trên thị trường chứng khoán. Trong tháng 6/2026, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước đã ban hành hàng loạt quyết định xử phạt đối với 29 doanh nghiệp và cá nhân với các nhóm vi phạm chủ yếu liên quan đến công bố thông tin, quản lý dòng tiền huy động từ phát hành cổ phiếu, trái phiếu.

Một trong những doanh nghiệp bị xử phạt lớn là CTCP DICERA Holdings (mã chứng khoán DC4), với tổng mức phạt 507,5 triệu đồng. Doanh nghiệp này bị xác định có nhiều vi phạm như không công bố hoặc công bố không đúng thời hạn các nghị quyết HĐQT liên quan đến chào bán cổ phiếu ra công chúng; công bố chưa đầy đủ giao dịch với bên liên quan; thay đổi phương án sử dụng vốn huy động.

Công ty Cổ phần Phát triển nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (HDC) cũng bị xử phạt 242,5 triệu đồng do vi phạm quy định về thời hạn công bố thông tin và nghĩa vụ báo cáo.

Trong nhóm doanh nghiệp liên quan đến trái phiếu, Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc bị phạt 175 triệu đồng do sử dụng hơn 10,1 tỷ đồng vốn huy động từ trái phiếu không đúng phương án đã công bố với nhà đầu tư. Ngoài xử phạt tiền, doanh nghiệp còn phải thực hiện biện pháp khắc phục theo quy định.

Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIG) cũng bị xử phạt 175 triệu đồng do sử dụng tiền từ đợt chào bán chứng khoán riêng lẻ không đúng phương án đã công bố.

Ngoài ra, Công ty Cổ phần Tập đoàn PC1 bị phạt 92,5 triệu đồng do không công bố thông tin bất thường liên quan đến thay đổi tài sản bảo đảm của hai lô trái phiếu.

Các quyết định xử phạt cho thấy yêu cầu minh bạch thông tin đang trở thành một trong những vấn đề trọng tâm của thị trường vốn. Đặc biệt với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nơi nhà đầu tư dựa nhiều vào báo cáo tài chính, tình hình sử dụng vốn và cam kết của doanh nghiệp phát hành để đánh giá rủi ro, việc chậm công bố thông tin có thể ảnh hưởng đến khả năng giám sát dòng tiền và mức độ tin cậy của thị trường.

Với những doanh nghiệp có quy mô tài sản lớn, đang triển khai các dự án dài hạn như ROX Energy, câu chuyện không chỉ nằm ở kết quả kinh doanh hiện tại mà còn ở khả năng quản trị dòng vốn, kiểm soát đòn bẩy tài chính và duy trì tính minh bạch với nhà đầu tư.

Trước tình hình thị trường vốn Việt Nam hướng tới phát triển bền vững, minh bạch thông tin không còn chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà trở thành yếu tố quyết định niềm tin của nhà đầu tư và chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp.