Thúc đẩy ESG trong nông nghiệp hướng đến sự phát triển bền vững

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chịu sức ép ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu cũng như các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG). Các thị trường xuất khẩu lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản… ngày càng yêu cầu cao về minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải, buộc doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi giá trị nông nghiệp phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh..

Tại hội thảo, ông Lê Đức Thịnh - Cục Trưởng, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: ESG không còn là xu hướng tự nguyện mà đã trở thành “luật chơi mới” của thương mại và phát triển bền vững toàn cầu. Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc toàn diện theo hướng xanh, minh bạch, phát thải thấp và liên kết chuỗi giá trị. Theo ông, chuyển đổi ESG không chỉ nhằm đáp ứng các rào cản xanh quốc tế mà còn là cơ hội nâng cấp mô hình tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của ngành. Ông đề nghị thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển hợp tác xã xanh, tài chính xanh và thị trường carbon để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bao trùm.

Ông Phạm Hồng Quất - Viện trưởng, Viện Đổi mới Sáng tạo quốc gia, Bộ Khoa học Công nghệ cho biết: “ESG đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi nền nông nghiệp Việt Nam theo hướng xanh, hiện đại và bền vững hơn. Trong tiến trình này, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giữ vai trò then chốt, giúp ngành nông nghiệp giảm phát thải, nâng cao năng suất, minh bạch hóa chuỗi cung ứng và tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Chúng tôi cho rằng việc ứng dụng các công nghệ như AI, IoT, dữ liệu lớn, blockchain hay công nghệ sinh học không chỉ giúp tối ưu hóa sản xuất mà còn tạo nền tảng để xây dựng các chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.  ESG không chỉ là yêu cầu hội nhập mà còn là cơ hội để Việt Nam xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững trong dài hạn.”

Phát biểu tại hội thảo, bà Naina Subberwal Batra, Tổng Giám đốc AVPN cho rằng thế giới đang đứng trước nhiều thách thức song hành giữa tăng trưởng và bất ổn, trong đó biến đổi khí hậu, khủng hoảng năng lượng và các áp lực địa chính trị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển bền vững.

Theo bà Naina Subberwal Batra, mặc dù tại một số thị trường xuất hiện tranh luận về ESG, nhưng tại châu Á, ESG vẫn tiếp tục được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bền vững và đầu tư có trách nhiệm. Nhiều quốc gia trong khu vực như Singapore, Hong Kong (Trung Quốc), Philippines hay Trung Quốc đang từng bước hoàn thiện các quy định công bố thông tin ESG theo chuẩn quốc tế. “ESG cần gắn với thực tiễn kinh doanh, mang tính bao trùm và được hỗ trợ bằng các cơ chế hợp tác phù hợp,” bà Naina Subberwal Batra nhấn mạnh.

Theo AVPN, Việt Nam đang sở hữu nhiều tiềm năng để thu hút dòng vốn đầu tư ESG nhờ cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 cùng định hướng chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu. AVPN cho biết xu hướng đầu tư ESG toàn cầu đang chuyển mạnh từ “sàng lọc rủi ro” sang “đầu tư tạo tác động”, trong đó tài chính hỗn hợp (blended finance) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, các dòng vốn ESG đang ưu tiên những mô hình canh tác giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, thúc đẩy sinh kế bền vững và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đại diện AVPN đánh giá Việt Nam có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu nếu doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn ESG và minh bạch dữ liệu phát triển bền vững. ESG đang dần trở thành “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận nhà đầu tư quốc tế và các tập đoàn đa quốc gia.

Bên cạnh hoạt động kết nối đầu tư tác động, AVPN hiện đang triển khai nhiều sáng kiến hợp tác đa bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương liên quan đến khí hậu, y tế, đổi mới sáng tạo và đào tạo kỹ năng số.

TS. Nguyễn Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Kinh tế và Pháp luật Quốc tế IIEL nhấn mạnh, ESG không còn là xu hướng mang tính tự nguyện mà đang trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam

Trong phiên tọa đàm của hội thảo, các chuyên gia tập trung trao đổi về xu hướng dòng vốn ESG toàn cầu, vai trò của công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp xanh, cũng như cơ hội hợp tác quốc tế dành cho Việt Nam. Các đại biểu cho rằng để thu hút hiệu quả nguồn vốn ESG và đầu tư tác động, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển hệ thống dữ liệu minh bạch, chuẩn hóa đo lường tác động và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản trị chuỗi cung ứng nông nghiệp.

Hội thảo cũng ghi nhận nhiều đề xuất tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và các quỹ đầu tư nhằm xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi xanh toàn diện cho ngành nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới.