Thúc đẩy sự tham gia của nữ giới trong các lĩnh vực STEM
Dự án “Thúc đẩy sự tham gia của em gái và phụ nữ trong lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học” (viết tắt là STEMherVN) được Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD) thực hiện từ năm 2022 với mục tiêu nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy nỗ lực xóa bỏ rào cản giới, đồng thời truyền cảm hứng và tạo điều kiện cho các em nữ sinh tiếp cận giáo dục và theo đuổi nghề nghiệp trong lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM), với sự đồng hành từ Qualcomm Foundation và Tập đoàn MiTek.

Sự kiện truyền thông “Nữ giới trong STEM - Sáng tạo không kém" được tổ chức tại huyện Nhà Bè với sự tham gia của gần 200 học sinh, sinh viên (chủ yếu là nữ sinh) đến từ 4 trường Trung học phổ thông trên địa bàn bao gồm trường THPT Dương Văn Dương, THPT Nguyễn Thị Hương, THPT Long Thới, THPT Phước Kiển, Trung tâm Giáo dục Nghề nghiệp - Giáo dục và trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP.HCM.
Theo số liệu từ UNESCO vào năm 2023, trên thế giới, dưới 30% nữ giới lựa chọn theo học hoặc làm việc các ngành STEM. Tại Việt Nam, tỷ lệ lực lượng nữ giới trong lĩnh vực này có nhỉnh hơn một chút, khoảng 37%, nhưng vẫn phản ánh rõ sự chênh lệch về giới tính trong lĩnh vực này. Định kiến xã hội, hạn chế về nguồn lực hỗ trợ và cơ hội tiếp cận các hình mẫu truyền cảm hứng vẫn là những thách thức đối với nữ sinh trong việc theo đuổi các ngành khoa học và công nghệ.

STEMherVN hướng đến việc thay đổi thực trạng thông qua các hoạt động truyền thông, tập huấn, cố vấn (mentoring) và hướng nghiệp, nhằm phá vỡ rào cản định kiến giới, tạo điều kiện để nữ giới tự tin phát triển trong các lĩnh vực STEM, đóng góp vào sự đổi mới và phát triển bền vững của xã hội.
Trong khuôn khổ sự kiện truyền thông STEMherVN 2024, các nữ sinh trung học không chỉ được truyền cảm hứng về tiềm năng nghề nghiệp trong lĩnh vực STEM qua những câu chuyện thực tế, mà còn có cơ hội tiếp cận thông tin hữu ích về hành trình học tập và phát triển bản thân. Chương trình mang đến những chia sẻ từ các sinh viên đi trước về kinh nghiệm học tập, phương pháp trau dồi kỹ năng và xây dựng sự tự tin khi theo đuổi các ngành khoa học, công nghệ. Đặc biệt, các em còn được trực tiếp trải nghiệm các hoạt động khoa học, công nghệ tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP.HCM, giúp việc tiếp cận STEM trở nên sinh động và thực tiễn hơn.
Phát biểu khai mạc sự kiện, Ông Phan Văn Thanh Cần - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP.HCM đánh giá cao Viện MSD và dự án STEMherVN đã tạo điều kiện và mở ra cơ hội quý báu cho các em học sinh THPT được tham quan và tìm hiểu tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM (HOTEC).

“HOTEC hiện là một trong những trường cao đẳng công lập lớn nhất tại TP.HCM, với đa dạng ngành nghề đào tạo, tập trung vào nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Nhà trường luôn chú trọng mang đến cho sinh viên những trải nghiệm học tập gắn liền với thực tiễn, giúp các em không chỉ vững lý thuyết mà còn thành thạo kỹ năng nghề nghiệp. Đặc biệt, sinh viên tốt nghiệp tại HOTEC hoàn toàn đủ điều kiện để chuyển tiếp lên bậc đại học tại các trường đại học uy tín trong hệ thống ĐH Quốc gia, như Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Khoa học Tự nhiên... Mô hình đào tạo linh hoạt và chất lượng tại HOTEC đang mở ra nhiều cánh cửa tương lai cho thế hệ trẻ”, ông Cần khẳng định.
Chia sẻ về vai trò của doanh nghiệp trong việc thúc đẩy giáo dục STEM và trao quyền cho nữ giới trong lĩnh vực này, Ông Thắng Hà - Đại diện MiTek Việt Nam, Trưởng nhóm Đào tạo dịch vụ và Năng lực Công nghệ cho biết: “STEMherVN mang đến cơ hội tuyệt vời để các em trải nghiệm và khám phá những nghề nghiệp tiềm năng trong tương lai. Tại MiTek, chúng tôi luôn tin rằng sự đa dạng giới là yếu tố then chốt trong việc thúc đẩy sáng tạo và đổi mới. Với sự đồng hành và hỗ trợ từ những người đi trước, hy vọng các em sẽ tự tin nắm bắt cơ hội, vững vàng theo đuổi con đường mình chọn. STEM không chỉ là những kiến thức khô khan, mà còn là không gian của sự sáng tạo, phát triển và đổi mới không ngừng”.
Bà Trần Vân Anh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD) chia sẻ nghiên cứu về thực trạng STEM và định kiến giới hiện nay, từ đó nhấn mạnh động lực và sứ mệnh mà MSD hướng tới khi thực hiện dự án STEMherVN. Đồng thời bà cũng bày tỏ sự tri ân đối với nhà trường, các đại sứ và các bên liên quan vì đã chung tay thúc đẩy cơ hội giáo dục STEM bình đẳng cho nữ giới.

“Phụ nữ hoàn toàn có khả năng sáng tạo ngang bằng với nam giới trong các lĩnh vực STEM. Tuy nhiên, do những rào cản và định kiến xã hội mà sự tham gia của nữ giới trong lĩnh vực này còn ít hơn rất nhiều so với nam giới, dẫn đến sự thiếu hụt đại diện trong các ngành này. Chính vì thế, dự án STEMherVN hướng tới hỗ trợ và đồng hành với các bạn nữ sinh trong hành trình theo đuổi đam mê và phát huy thế mạnh trong lĩnh vực STEM, giúp các em nâng cao tự tin, kĩ năng và các cơ hội khám phá lĩnh vực thú vị và đầy tiềm năng này”, bà Vân Anh cho biết.
Đại diện các Đại sứ cũng có những chia sẻ về hành trình theo đuổi STEM, khẳng định vai trò của sự hỗ trợ và định hướng đúng đắn trong việc giúp nữ sinh tự tin bước vào các ngành nghề khoa học và công nghệ. Tại sự kiện, các đại sứ đồng hành cùng STEMherVN 2024 được trao giấy chứng nhận, ghi nhận vai trò của họ trong việc lan tỏa giá trị của dự án đến cộng đồng học sinh, sinh viên trên cả nước.

Thông qua sự kiện, Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) và dự án STEMherVN hướng đến việc định hướng, kết nối và mở rộng cơ hội để nữ sinh mạnh dạn theo đuổi lĩnh vực STEM. Sự kiện truyền thông STEMherVN tại TP. Hồ Chí Minh không chỉ giúp học sinh tiếp cận những thông tin thiết thực về giáo dục và nghề nghiệp STEM, mà còn góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy sự tham gia của nữ giới và từng bước xóa bỏ rào cản giới trong lĩnh vực khoa học - công nghệ. Đây là một phần trong chuỗi hoạt động dài hạn, hướng đến việc tạo ra những thay đổi tích cực về bình đẳng giới trong giáo dục và nghề nghiệp, góp phần xây dựng một thế hệ nữ giới tự tin, chủ động trong các ngành STEM tại Việt Nam.
Về Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững (MSD):
Là một tổ chức xã hội phi lợi nhuận của Việt Nam, hoạt động hướng tới một Việt Nam bền vững, công bằng và bình đẳng, nơi tất cả các cá nhân và gia đình có thể phát huy tối đa các tiềm năng của mình thông qua giáo dục chất lượng, thu nhập ổn định và cuộc sống mạnh khoẻ. MSD luôn nỗ lực cải thiện chất lượng cuộc sống bền vững của các nhóm cộng đồng dễ bị tổn thương thông qua sự huy động và liên kết sức mạnh, xây dựng hệ sinh thái đoàn kết hợp tác trong thực hành phát triển bền vững.
Chương trình Trẻ em và Thanh niên (Children and Youth Program-CandY) là một trong những chương trình chính yếu của MSD, được xây dựng với tầm nhìn về một thế giới nơi trẻ em, thanh niên và các thành viên trong gia đình có cơ hội phát huy tối đa tiềm năng thông qua tiếp cận các dịch vụ giáo dục, chăm sóc và bảo vệ chất lượng cao theo phương pháp tiếp cận dựa trên quyền. Hiện tại, chương trình Thanh niên và Trẻ em tập trung vào 4 nhóm quyền sống còn, quyền phát triển, quyền được bảo vệ, quyền tham gia của trẻ em và thanh niên thông qua các phương pháp: Giáo dục và truyền thông về quyền cho trẻ em và gia đình qua các phương tiện và kênh truyền thông sáng tạo; Cung cấp dịch vụ hỗ trợ trực tiếp và hỗ trợ tiếp cận tư pháp; Vận động chính sách, kết nối các bên liên quan quản trị tốt quyền trẻ em tại Việt Nam. Chương trình CandY tập trung vào các chủ đề: Giáo dục Quyền trẻ em, Quản trị Quyền trẻ em, Giáo dục công dân số toàn cầu, Công dân số chuẩn, Phòng chống bạo lực xâm hại trẻ em, đặc biệt là Phòng chống trừng phạt thể chất tinh thần và xâm hại trẻ em, Thúc đẩy sự tham gia và tiếng nói của trẻ em và thanh niên, ...