Thúc đẩy tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia, hướng tới giải ngân 100% vốn năm 2026

Tích hợp các chương trình một cách thực chất, không cơ học

Sáng 9/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện 4 chương trình mục tiêu quốc gia, chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo nhằm đánh giá tình hình triển khai các chương trình và bàn giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong giai đoạn mới.

Tham dự phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng Ban Thường trực; Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Phó Trưởng Ban; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó Trưởng Ban và lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo.

Theo Thủ tướng, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 với yêu cầu triển khai ngay từ đầu kỳ kế hoạch. Tuy nhiên, nguồn lực ngân sách còn hạn chế trong khi nhu cầu đầu tư rất lớn, vì vậy đòi hỏi việc sử dụng vốn phải hiệu quả hơn, tránh đầu tư dàn trải và trùng lặp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng đặt ra là khẩn trương nghiên cứu phương án tích hợp thực chất 4 chương trình mục tiêu quốc gia gồm: Chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; Chương trình phát triển văn hóa; Chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; Chương trình hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

Thủ tướng nhấn mạnh, việc tích hợp không phải là "cộng việc" hay gộp cơ học các chương trình mà phải thống nhất mục tiêu, nguồn lực và cơ chế điều hành, giảm đầu mối quản lý, loại bỏ những nội dung chồng chéo, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư công và giảm chi phí quản lý.

Cùng với đó, các bộ, ngành được yêu cầu rà soát toàn bộ nhiệm vụ, dự án, hoàn thiện cơ chế điều phối thống nhất, đẩy mạnh phân cấp cho địa phương nhưng không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Việc triển khai phải bảo đảm nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả".

Đẩy nhanh giải ngân vốn, hoàn thiện cơ chế trong tháng 7

Đối với tiến độ triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia trong năm 2026, Thủ tướng cho rằng, một số địa phương vẫn chưa xác định đầy đủ vai trò, ý nghĩa của các chương trình. Người đứng đầu ở một số nơi chưa thực sự quyết liệt trong chỉ đạo, khiến tiến độ thực hiện và giải ngân còn chậm.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phấn đấu giải ngân 100% vốn ngân sách trung ương được giao trong năm 2026, trong đó có hơn 17.000 tỷ đồng vốn của 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được Quốc hội cho phép kéo dài sang năm 2026.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng trực tiếp chỉ đạo. Bộ Tài chính giữ vai trò tổ trưởng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm tổ phó, thành viên gồm lãnh đạo các Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Bộ Tư pháp.

Nhóm nhiệm vụ giải pháp thuộc trách nhiệm của bộ nào thì bộ đó phải giám sát việc thực hiện; đầu mối xây dựng báo cáo là Bộ Tài chính, dựa vào kinh nghiệm bộ đã làm chương trình đầu tư công trên các lĩnh vực.

Để bảo đảm tiến độ, Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao hoàn thiện quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách trước ngày 15/7/2026.

Đồng thời, các bộ phải hoàn thành phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cùng kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2026, gửi Bộ Tài chính trong tháng 7 để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Trước ngày 25/7, Bộ Tài chính phải hoàn thiện dự thảo báo cáo, dự thảo Tờ trình, dự thảo văn kiện Chương trình mục tiêu quốc gia mới tích hợp để trình Thủ tướng và Ban Chỉ đạo để sớm trình Quốc hội trong năm nay.

Việc đẩy nhanh tiến độ phân bổ và giải ngân vốn không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước mà còn tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế, cải thiện hạ tầng, phát triển nông thôn, giảm nghèo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới.