Doanh nghiệp phải đối diện với áp lực trả nợ lớn trong năm tới

Thực tế, áp lực nợ gốc và lãi vay đang được đẩy lùi từ năm 2023 sang năm 2024 và nó vẫn đang là vấn đề nghiêm trọng khi tình hình kinh doanh hiện tại chưa khởi sắc, pháp lý dự án chuyển biến chậm. Từ thời gian này cho đến khi các khoản nợ được gia hạn “hạ cánh”, nhiều doanh nghiệp vẫn phải đau đầu với vấn đề dòng tiền.

Theo dữ liệu nghiên cứu từ Wichart, tính đến tháng 9/2023, 24/28 doanh nghiệp bất động sản dân cư không có các nguồn tiền mặt để đáp ứng các nghĩa vụ nợ gốc ngắn hạn (tỷ lệ bao phủ nợ ngắn hạn dưới 100%). Phần lớn các công ty này phụ thuộc vào vốn vay, tỷ lệ đòn bẩy tài tài chính trung bình cao gấp đôi so với các công ty có tỷ lệ bao phủ nợ ngắn hạn từ 100% trở lên. Trong khi đó, lượng tiền trả trước từ khách hàng mua dự án ở các doanh nghiệp đang trong xu hướng giảm.

Trong khi đó, các khoản nợ về trái phiếu cũng sắp bước vào giai đoạn căng co. Theo dữ liệu của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), tính đến ngày 3/10, có khoảng 69 doanh nghiệp nằm trong danh sách chậm nghĩa vụ thanh toán lãi hoặc nợ gốc trái phiếu doanh nghiệp với tổng dư nợ là khoảng 176.100 tỷ đồng, chiếm khoảng 17,8% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp toàn thị trường.

Trước áp lực đáo hạn trái phiếu, để có thời gian cơ cấu lại dòng tiền và cải thiện khả năng trả nợ, đàm phán kéo dài thời gian là lựa chọn hàng đầu của các doanh nghiệp địa ốc trong bối cảnh khó tiếp cận dòng vốn tín dụng, thị trường bất động sản chưa phục hồi hoàn toàn. Hoạt động đàm phán gia hạn diễn ra tích cực với kết quả khá thành công kể từ tháng 4 năm 2023.

Tuy nhiên, HNX cũng cho rằng, việc gia hạn không đồng nghĩa là xóa nợ. Các khó khăn vẫn tồn tại ở phía trước.

Tính đến đầu tháng 10 đã có hơn 50 tổ chức phát hành đã đạt được thỏa thuận gia hạn kỳ hạn trái phiếu với tổng giá trị hơn 95.200 tỷ đồng. Chủ yếu thời gian đáo hạn điều chỉnh thêm hai năm, đẩy lùi áp lực trả nợ sang giai đoạn 2025 – 2026.

Các chuyên gia của FiinGroup nhận định, triển vọng 2024 vẫn chưa rõ và phụ thuộc lớn vào việc tập trung tháo gỡ nợ xấu trái phiếu doanh nghiệp, nợ vay bất động sản. Điều này phải chờ đến 2024 – 2025 xem xét các khoản nợ được giãn, hoãn sẽ hạ cánh ra sao.

Doanh nghiệp cân nhắc về việc bán bớt tài sản để trả nợ

Như thường lệ, nguồn vốn để đầu tư phát triển cho các dự án bất động sản phụ thuộc chủ yếu vào 3 nguồn vốn chính là: tín dụng ngân hàng, huy động từ khách hàng và phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, thị trường trái phiếu chao đảo, niềm tin của khách hàng khủng hoảng, các doanh nghiệp chỉ còn trông chờ vào tín dụng ngân hàng. Nhưng dường như, việc giải ngân trong bối cảnh này là rất khó khi nhiều nhà băng đã cạn room. Để giảm áp lực nợ vay, các doanh nghiệp cần cân nhắc đến việc bán bớt tài sản để trả nợ.

TS Nguyễn Văn Đính cho biết, các doanh nghiệp bất động sản đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn như dự án khó triển khai vì vướng mắc pháp lý, phải dừng lại để rà soát; dự án đứt gãy tiếp cận tín dụng và cả vốn huy động từ khách hàng, dẫn đến hoạt động bị đình trệ, hàng loạt dự án phải tạm dừng triển khai. Thiệt hại nhất là những dự án đang giải phóng mặt bằng, đang chờ duyệt tiền đất, đang xây dựng dở dang…

Trong khi đó, mặc dù lãi suất đã giảm nhưng khách hàng, nhà đầu tư vẫn khó tiếp cận dòng tiền,... nên thanh khoản thị trường giảm sút. Mọi hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, giao dịch… trên thị trường gần như đều bị ngưng trệ.

Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho rằng doanh nghiệp địa ốc cần tận dụng quãng thời gian này để tái cơ cấu các khoản nợ, nghiêm túc cân nhắc bán bớt tài sản, thậm chí chấp nhận hòa vốn hoặc lỗ để có dòng tiền. Đây cũng là "khoảng lặng" để nhà đầu tư đánh giá, nhìn nhận điều kiện để có định hướng tham gia bền vững, hiệu quả hơn.