Tăng cường đào tạo thực chiến cho doanh nghiệp Việt xuất khẩu trực tuyến ra thị trường quốc tế

Thương mại điện tử xuyên biên giới – kênh xuất khẩu tỉ đô

Thị trường thương mại điện tử xuyên biên giới (TMĐT XBG) toàn cầu đang chứng kiến đà tăng trưởng bứt phá theo đánh giá của nhiều tổ chức nghiên cứu.Theo dự báo từ Precedence Research, quy mô thị trường TMĐT XBG ước tính đạt 551,23 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến sẽ vượt 2.006 tỷ USD vào năm 2034 (CAGR 15,44%).

Cùng với đó, cũng theo báo cáo từ Business Research Insights đưa ra dự báo khả quan khi thị trường ước đạt 1.339,79 tỷ USD vào năm 2026 và tiến tới đạt 4.302,55 tỷ USD vào năm 2035; trong đó khu vực Châu Á - Thái Bình Dương chiếm ưu thế với 44% thị phần. Cho dù có các con số thống kê khác nhau từ các tổ chức quốc tế, tuy nhiên về tổng thể quy mô thị trường cho thấy TMĐT XBG đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong hoạt động thương mại quốc tế khi các nền tảng TMĐT mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp.

Trung Quốc cũng là một ví dụ điển hình về sự phát triển bùng nổ của hệ sinh thái TMĐT XBG đặc biệt là xuất khẩu. Theo thống kê của phía Trung Quốc, năm 2025, quy mô toàn thị trường thương mại điện tử Trung Quốc đạt 3,45 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng 47% quy mô thương mại điện tử toàn cầu. Cùng với hơn 178 khu thí điểm TMĐT xuyên biên giới quốc gia và mạng lưới khoảng 2.500 kho ngoại quan tại nhiều thị trường trên thế giới, Trung Quốc đang hình thành hệ sinh thái kết nối nền tảng số với logistics, thanh toán, kho bãi, nội dung và phân phối tại thị trường đích.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu  qua TMĐT XBG năm 2025 của Trung Quốc đạt 2,75 nghìn tỷ RMB (tương đương khoảng 409,5 tỷ USD), trong đó xuất khẩu trực tuyến chiếm 79% tức là khoảng 323,5 tỷ USD, nhập khẩu trực tuyến từ thị trường nước ngoài đạt khoảng 86,0 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng đang từng bước tham gia sâu hơn vào các mô hình xuất khẩu trực tuyến này. Theo số liệu được công bố tại Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới năm 2025, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu qua thương mại điện tử năm 2025 ước đạt 78%, đưa tổng giá trị xuất nhập khẩu qua kênh này lên khoảng 4,45 tỷ USD.

Doanh nghiệp Việt đã sẵn sàng cho thương mại điện tử xuyên biên giới?

Có thể thấy TMĐT XBG đang là xu hướng xuất khẩu mới, từng bước trở thành một phương thức để doanh nghiệp tiếp cận và tổ chức hoạt động kinh doanh tại thị trường quốc tế. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu cho doanh nghiệp Việt Nam chủ động nâng cao năng lực ứng dụng TMĐT XBG, nắm vững pháp lý thị trường nhập khẩu, chuẩn hóa sản phẩm và từng bước làm chủ các khâu từ tiếp cận thị trường, bán hàng đến logistics và xây dựng thương hiệu ở nước ngoài.

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương tại Lễ công bố Chương trình thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” trong khuôn khổ Triển lãm Kết Nối Chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2026 (Viet Nam International Sourcing 2026) cho biết: “Dư địa để doanh nghiệp Việt tận dụng thương mại điện tử nhằm tiếp cận người tiêu dùng quốc tế vẫn còn rất lớn”.

Tuy nhiên, theo bà Oanh, TMĐT chỉ là phương thức giúp sản phẩm tiếp cận thị trường nhanh hơn. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp vẫn cần chuẩn bị đồng bộ về chất lượng hàng hóa, năng lực số, sản phẩm, quy trình vận hành và thương hiệu. “Dù là thương mại điện tử hay thương mại khám phá, chất lượng hàng hóa vẫn là yếu tố cốt lõi. Muốn đi bền vững và chắc chắn thì chất lượng phải được đặt lên hàng đầu”, bà Oanh nhấn mạnh.

Thời gian qua, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương nâng cao năng lực xuất khẩu qua TMĐT theo hướng kết hợp giữa đào tạo chính sách, pháp lý với đào tạo thực tiễn, khảo sát thị trường và kết nối trực tiếp các chủ thể trong hệ sinh thái. Ở trong nước, Cục đã triển khai các hoạt động đào tạo, tập huấn tại nhiều địa phương, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh từng bước tiếp cận và ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh, xây dựng gian hàng trực tuyến, marketing số, thanh toán điện tử, quản trị đơn hàng, quảng bá sản phẩm … hướng đến xuất khẩu trực tuyến.

Không chỉ hỗ trợ từ trong nước, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số xây dựng định hướng tổ chức đưa doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp với thị trường và hệ sinh thái TMĐT xuyên biên giới tại thị trường nước ngoài.

Mới đây, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số - EcomDX) đã triển khai Chương trình đào tạo, khảo sát và kết nối giao thương TMĐT XBG tại tỉnh Hà Nam, Trung Quốc  với sự đồng hành của Liên minh Thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu (ACBC), các đối tác trong nước, quốc tế, các doanh nghiệp trong nước như Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), IBP Holding, Vietfas...

Chương trình được xây dựng với các nội dung từ đào tạo chính sách, pháp lý quốc tế đến đào tạo thực chiến và khảo sát trực tiếp hệ sinh thái TMĐT XBG cũng như kết nối giao thương với các doanh nghiệp TMĐT Trung Quốc, từ đó giúp doanh nghiệp Việt Nam có thêm góc nhìn thực tế về thị trường và cách thức vận hành xuất khẩu trực tuyến.

Thời gian tới, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (EcomDX) sẽ tiếp tục triển khai tổ chức các Khóa đào tạo TMĐT XBG tại Việt Nam cho doanh nghiệp đồng thời tổ chức các Chương trình đào tạo, khảo sát, kết nối TMĐT XBG trực tiếp tại các thị trường lớn như Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc…, tập trung hỗ trợ nâng cao năng lực tiếp cận thông tin thị trường, kỹ năng vận hành, chuẩn hóa sản phẩm đồng thời kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các nền tảng, đối tác trong hệ sinh thái TMĐT XBG quốc tế; qua đó từng bước hình thành năng lực xuất khẩu trực tuyến cho doanh nghiệp Việt Nam, mở rộng phương thức đưa sản phẩm Việt tiếp cận thị trường quốc tế và khai thác hiệu quả hơn dư địa phát triển của TMĐT XBG.