Ký ức nào là của Hội An?

Ký ức Hội An là vở nhạc kịch được quảng bá rộng rãi với 500 diễn viên, biểu diễn hàng đêm, tái hiện đời sống phố Hội, thương cảng nổi tiếng thế kỷ XVI, XVII, điểm nối Việt Nam với con đường tơ lụa huyền thoại và những câu chuyện tình, điển tích.

Những người con của Hội An và khách du lịch chắc hẳn dành rất nhiều kỳ vọng cho chương trình này khi lịch sử của phố Hội được giới thiệu rộng rãi đến với công chúng. Thế nhưng ngay sau đêm diễn đầu tiên, nhiều người đã trở về nhà với cái lắc đầu ngao ngán “thất vọng hoàn toàn”.

Hội An không cần sự hoành tráng

Nhà văn Trần Kỳ Trung, một người sinh ra và lớn lên ở phố Hội, sau khi dự khán đã cho rằng đây là chương trình hoành tráng, sân khấu đẹp, ánh sáng tốt và nghệ thuật chuyển cảnh rất giỏi.

“Chương trình dùng ánh sáng, không gian 3D giỏi, đó là những điều không thể phủ nhận. Thế nhưng mình đi xem không phải vì những điều đó” – nhà văn Trần Kỳ Trung nói. Theo ông, một chương trình nói về Hội An thì khi nhìn vào phải thấy ngay rằng đây chính là Hội An của chúng ta. Nó được thể hiện từ trang phục, những làn điệu dân ca, những bài chòi, những cái rớ hay rộng hơn là cả phong cảnh chứ không chỉ riêng những mái nhà cổ.

Làn điệu bài chòi đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, là niềm tự hào ở khu vực nam miền Trung này thì trong vở diễn hoàn toàn vắng bóng. Hơn nữa những chi tiết về trang phục, hành động của diễn viên cũng không khiến người xem liên tưởng đến một Hội An xưa mà nó giống như đang tái hiện lại lịch sử của một vùng đất khác.

“Buồn nhất là màn trình diễn áo dài, y phục và cả đội nón không đúng cách đội nón của người con gái Việt. Chiếc nón che mưa, che nắng, làm quạt lúc không gió, che nụ cười e ấp… tôn cái đẹp rực rỡ trên nét mặt người con gái, rất văn minh chứ không phải là chiếc “gông” đè nặng lên đầu của người đội nón trong “ký ức Hội An”. Và cũng lần đầu tiên tôi thấy trên sân khấu người con gái Việt Nam, mất hẳn mái tóc nuột nà, đen mượt. Thay vào đó là một chiếc dây đỏ dài độ 1m, buộc vắt vẻo sau lưng trông giống như đuôi sam của mấy ông quan triều Thanh (Trung Hoa) hay phát trên tivi” – nhà văn Trần Kỳ Trung phân tích.

Đội ngũ tư vấn là “người ngoài” Hội An

Vở nhạc kịch ngoài trời được cho là lớn nhất nước ta hiện nay. Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hội An – cho rằng, đây là một show diễn khá tốt, bởi nó đáp ứng được nhiều mục tiêu bởi, không nhiều nhà đầu tư dám mạo hiểm đầu tư cho nghệ thuật, đặc biệt là nghệ thuật thực cảnh. Đối với Hội An điều này rất cần vì đây là thành phố du lịch, mỗi năm đón hơn 3 triệu lượt người, hơn nửa là khách du lịch quốc tế. Do đó Hội An rất cần thêm những sản phẩm du lịch mới, lôi kéo và thu hút khách ở lại với Hội An.

Tuy nhiên, ông Sơn cũng nhìn nhận nội dung còn nhiều vấn đề bất cập. Nó chưa lột tả được hình ảnh lịch sử của Hội An trong quá khứ, để chuyển tải thành nghệ thuật. Hội An có những thời kỳ rất rực rỡ, từng là nơi giao thương buôn bán chính của Đàng Trong với bên ngoài. Một số vấn đề về hình ảnh, về trang phục phải được đầu tư thêm và nghiên cứu kỹ hơn để tránh ngộ nhận, vì ở đây có những trang phục đậm hơi hướng Trung Hoa. Như vậy là thiên lệch, bởi văn hóa Hội An là văn hóa giao lưu bởi nhiều nước trong quá trình mở cửa, hình thành cảng thị chứ không chỉ riêng người Hoa.

Theo ông Sơn, du khách cho đây là chương trình hoành tráng, với họ là được. Còn với một số ít khán giả có kiến thức về vấn đề lịch sử thì lại khác. Theo ông Sơn, khi làm kinh doanh thì người ta cũng cần chú ý cả hai phía, nếu họ làm một show diễn quá thiên về lịch sử, quá khoa học, bác học thì sẽ kén người xem. “Các nhà nghiên cứu văn hóa không phải là nhà đầu tư, nhà kinh doanh. Nếu họ phải bỏ ra mấy nghìn tỉ để làm chương trình này thì họ sẽ nghĩ khác, lúc đó họ sẽ hướng tới quảng đại quần chúng và số đông du khách, chứ không thể phục vụ một số ít người” – ông Sơn nói.

“Một vở nhạc kịch, diễn trên đất Hội An, khai thác những khía cạnh văn hóa và những giá trị của Hội An nhưng trong đội ngũ chuyên gia tư vấn lại không có một người nào nghiên cứu về Hội An. Cho nên sắp tới cần có những chuyên gia nghiên cứu về Hội An. Trên cơ sở đó nếu biết khai thác và tận dụng nguồn lực của nhà đầu tư thì hoàn toàn có thể điều chỉnh để thành công”. Ông Nguyễn Văn Sơn – Phó Chủ tịch UBND TP.Hội An

Theo báo điện tử Lao động