Chủ tịch VCCI: ‘Nhiều doanh nghiệp dệt may, điện tử Việt Nam khó cầm cự đến cuối quý I’
Ông Vũ Tiến Lộc
Dịch bệnh viêm phổi cấp do SARS-CoV-2 gây ra (dịch Covid-19) đang diễn biến hết sức phức tạp, khó lường, dù Chính phủ đang nỗ lực kiểm soát, ngăn chặn đến mức tối đa.
Xét trên lĩnh vực kinh tế, Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc cho rằng dịch Covid-19 đã tạo ra sự đứt gẫy của các chuỗi giá trị, sự suy giảm sức khỏe của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Các biểu hiện cụ thể là: tình trạng ứ đọng sản phẩm hàng hóa, nhất là hàng nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc; tình trạng thiếu nguyên liệu, vật tư nhập khẩu từ Trung Quốc; sự thu hẹp của thị trường vận tải, dịch vụ; sự suy giảm của lượng khách du lịch; sự đình đốn của sản xuất kinh doanh.
Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, rất khó khăn để cầm cự và duy trì sản xuất. Số doanh nghiệp thành lập mới giảm, doanh nghiệp ngừng sản xuất, đóng cửa giải thể tăng lên…
“Nguyên nhân đã rõ: con virus của căn bệnh kinh tế này mang tên ‘Phụ thuộc’ – tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc và các nền kinh tế ở Đông Bắc Á ở cả đầu ra lẫn đầu vào của nhiều ngành kinh tế và các chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Lộc nhận xét.
Theo ông Lộc, các doanh nghiệp đang cố gắng xoay xở tìm kiếm nguồn nguyên vật liệu thay thế nhưng rất khó tìm được chủng loại phù hợp và nếu có tìm được thì giá cả lại cao ngất ngưởng. Cộng với chi phí vận tải cao thì ngay cả các nghiệp lớn cũng khó mà chịu được.
“Theo thông tin mới nhất, một số doanh nghiệp sản xuất vật liệu ở Trung Quốc đã rục rịch mở cửa lại, nhưng do thiếu lao động nên sản lượng chỉ đáp ứng chưa đầy một nửa so với trước. C ác doanh nghiệp ở Hàn Quốc đang phải đối phó với tình trạng bệnh dịch lây lan, có nguy cơ phải đóng cửa từng phần.
“Nhiều doanh nghiệp trong các ngành dệt may, giày dép, thời trang , điện tử… cho biết nếu tình hình không sáng sủa hơn thì họ sẽ khó có khả năng cầm cự đến cuối quý I vì dự trữ nguyên liệu vật liệu cho sản xuất chỉ còn đủ dùng cho vài ba tuần tới. Nguy cơ mất khách hàng, mất đơn hàng, không có thêm đơn hàng mới tăng lên, các doanh nghiệp khó có khả năng giữ những công đoạn của chuỗi giá trị toàn cầu mà họ đã dày công xây dựng trong hàng thập kỷ”, ông Lộc thông tin.
Chủ tịch VCCI cho rằng giải pháp về dài hạn là phải coi trọng thị trường trong nước, đa dạng hóa thị trường quốc tế, định hình lại các chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng chống chịu với các cú sốc, giảm phụ thuộc…
“Cần những nỗ lực cải cách thể chế mạnh mẽ để Việt Nam có thể trở thành công xưởng sản xuất của thế giới; phải chú trọng hơn việc xây dựng và điều hành chính sách công nghiệp quốc gia; lựa chọn thế hệ các nhà đầu tư FDI có khả năng tích hợp và liên kết với cộng đồng doanh nghiệp nội địa; đẩy mạnh cải cách khu vực doanh nghiệp nhà nước; xây dựng được một nền hành chính minh bạch, một môi trường kinh doanh thân thiện và cạnh tranh công bằng.
“Chỉ có nền tảng thể chế như vậy mới là bệ đỡ nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế Việt Nam”, ông Lộc nói.
Trong ngắn hạn, ông Lộc đề xuất Chính phủ thành lập Tổ công tác trợ giúp doanh nghiệp đối phó với dịch Covid-19. Tổ công tác có nhiệm vụ tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ các giải pháp và đôn đốc kiểm tra, phối hợp triển khai thực hiện các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của các bộ ngành địa phương, các hiệp hội doanh nghiệp.
“Cấp bách là hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, giải quyết thủ tục hành chính khẩn trương, giảm được chi phí cho doanh nghiệp”, ông Lộc nhấn mạnh.
Người đứng đầu VCCI đưa ra nhóm giải pháp gồm 12 điểm:
1. Tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm thực hiện mục tiêu kiếm chế lạm phát để thu hút đầu tư và duy trì tăng trưởng, cố gắng đạt được mục tiêu Quốc hội đề ra. Đây là nền tảng và định hướng quan trọng nhất cho nỗ lực của mọi cấp, mọi ngành.
2. Tập trung đẩy nhanh giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư , kinh doanh ở tất cả mọi cấp, mọi ngành, mọi lĩnh vực; rà soát, giải quyết sớm các thủ tục đầu tư cho các dự án lớn cả trong khu vực công và tư hay đối tác công tư để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, huy động mọi nguồn vốn xã hội vào sản xuất kinh doanh; quyết không để tình trạng có tiền mà không tiêu được và dự án triển khai chậm trễ chỉ vì thủ tục;
Phối hợp chặt chẽ các cơ quan chức năng để xử lý kịp thời những vướng mắc gây ách tắc các hoạt động xuất nhập khẩu với Trung Quốc; tiếp tục cải tiến thủ tục thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu, bảo đảm nhanh chóng thuận lợi, đồng thời bảo đảm các biện pháp phòng chống dịch bệnh một cách hợp lý;
Giải quyết linh hoạt các thủ tục sau thông quan để hỗ trợ doanh nghiệp hoán đổi mã vật tư nguyên liệu để khắc phục tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng, bảo đảm vật tư cho sản xuất kinh doanh, duy trì đơn hàng và công ăn việc làm cho người lao động.
3. Ngân hàng Nhà nước xem xét giảm lãi suất cơ bản. Các ngân hàng thương mại khoanh nợ, giãn nợ, giảm lãi suất cho vay,mở rộng hạn mức cho vay, cơ cấu lại các khoản vay đối với các doanh nghiệp trong các lĩnh vực bị tác động mạnh từ dịch cúm như du lịch, dịch vụ, xuất khẩu nông sản, vận tải, dệt may, giày dép… Tập trung ưu tiên các ngành và lĩnh vực sử dụng nhiều lao động, các doanh nghiệp có tiềm năng.
4. Giãn, hoãn và trình ra Quốc hội kỳ họp giữa năm đề xuất miễn , giảm có thời hạn các khoản thuế và phí phải nộp của doanh nghiệp ở những ngành lĩnh vực chịu nhiều ảnh hưởng.
5. Giãn tiến độ nộp ,giảm tiền thuê đất và mặt bằng sản xuất kinh doanh cho các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nhiều từ dịch cúm.
6. Tạm thời không thu một số loại phí, lệ phí thực hiện các thủ tục hành chính; chưa tăng các loại giá các dịch vụ và giá vật tư đầu vào cho sản xuất kinh doanh do nhà nước quản lý;
Chưa thu phí C/O từ hoạt động xuất nhập khẩu; mở rộng diện miễn visa cho các quốc gia và vùng lãnh thổ , miễn visa du lịch, kéo dài thời hạn visa, giảm lệ phí visa… để khuyến khích luồng khách du lịch phục hồi.
7. Giãn, hoãn và giảm các khoản đóng góp Quỹ bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm thất nghiệp, Bảo hiểm y tế từ các doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Cơ quan BHXH nghiên cứu hỗ trợ doanh nghiệp chi trả tiền lương cho người lao động phải nghỉ việc do bất khả kháng từ dịch bệnh Covid-19.
8. Khuyến khích các doanh nghiệp cung ứng không tăng giá dịch vụ, giá cước vận tải, giá vật tư trong thời gian tới và cố gắng giảm giá,cước phí cho doanh
9.Thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, tăng cường kết nối phát triển thị trường nội bộ giữa các doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm ,dịch vụ, tìm nguồn cung ứng vật tư, nguyên liệu, chia sẻ công nghệ và kinh nghiệm quản lý.
10. Đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường, đa dạng thị trường, khai thác tận dụng các thị trường mới mở ra từ các hiệp định thương mại tự do, trong đó có EVFTA, CPTPP…
11. Hiệu ứng của dịch cúm Covid-19 không chỉ đặt ra cho chúng ta yêu cầu tái cấu trúc về thị trường, mà việc tiết giảm hội họp, giảm lễ hội, giảm đi lại, giảm các hoạt động phô trương, giảm chi phí trong thời gian dịch bệnh đã chỉ cho chúng ta những dư địa và gợi ý về những mô hình và cách thức tổ chức lại cuộc sống và công tác , tiết kiệm và nâng cao hiệu quả các hoạt động của xã hội, của các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các gia đình. Thực tiễn cho thấy chúng ta hoàn toàn có thể làm khác đi để giảm chi phí nhiều hơn, tiết kiệm nhiều hơn và thiết thực hơn . Đó cũng là một giải pháp quan trọng
12. Năm nay là năm chúng ta đối phó với dịch bệnh, cũng là năm triển khai các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và là năm chúng ta chuẩn bị cho Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng lần thứ XIII, vì thế chúng tôi kiến nghị tiếp tục phát động một đợt sóng cải cách mới trong thể chế kinh tế mang tên “Chương trình nghị sự 25-20” cho năm 2020.
Nội nội dung trọng tâm của chương trình là tập trung xử lý dứt điểm 25 điểm chồng chéo trong pháp luật kinh doanh và đầu tư, tiếp tục cắt giảm đơn giản hóa ít nhất 20% điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong kiểm tra chuyên ngành.
Việc hoàn thiện hệ thống thể chế tích hợp với thực hiện Chính phủ điện tử và nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi mô hình kinh doanh, phát triển bền vững để không “ăn xổi ở thì” chắc chắn sẽ khơi nguồn cho những động lực mới trong nền kinh tế.
Đây vừa là biện pháp cấp bách trước mắt vừa là biện pháp cơ bản, lâu dài . “Cái khó ló cái khôn”, hơn lúc nào hết, trong bối cảnh khó khăn, chúng ta càng thấm thía chân lý: Cải cách thể chế vẫn là niềm tin, là dư địa, là nguồn năng lượng vô tận của sự nghiệp tăng trưởng và phát triển.
Theo vietnamfinance.vn