Chính phủ yêu cầu sớm đề xuất tăng lương tối thiểu cho người lao động

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) vừa có công văn gửi Văn phòng Chính phủ về thời gian trình Nghị định quy định mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Theo đó, Bộ LĐ-TB&XH được giao xây dựng Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động trình Chính phủ vào tháng 10/2023.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Lao động, Chính phủ quy định và công bố mức lương tối thiểu trên cơ sở khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương Quốc gia.

Mức lương tối thiểu được điều chỉnh dựa trên mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; tương quan giữa mức lương tối thiểu và mức lương trên thị trường; chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế; quan hệ cung cầu; việc làm và thất nghiệp; khả năng chi trả của doanh nghiệp.

Theo Bộ LĐ-TB&XH, thực tế hiện nay, kinh tế quý 2 và những tháng đầu quý 3/2023 đã có dấu hiệu khởi sắc. Tuy nhiên, tình hình kinh tế xã hội, an ninh toàn cầu, khu vực tiếp tục có những biến động phức tạp, khó lường ảnh hưởng đến nền kinh tế của nước ta. Các doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn khi xuất khẩu giảm mạnh, đầu tư nước ngoài đình trệ...

Cuối tháng 8/2023, Hội đồng Tiền lương Quốc gia đã có văn bản báo cáo Chính phủ về việc xem xét phương án tiền lương tối thiểu áp dụng cho năm 2024. Trong đó nêu rõ hiện chưa đánh giá hết được các tác động và dự báo tình hình kinh tế xã hội thời gian tới; chưa đủ căn cứ khoa học và thực tiễn để đề xuất thời điểm điều chỉnh lương tối thiểu vùng.

Vì vậy, Hội đồng Tiền lương Quốc gia thống nhất báo cáo Chính phủ cho phép lùi thời gian họp thương lượng, đưa ra khuyến nghị với Chính phủ về phương án lương tối thiểu vùng sẽ lùi đến cuối quý 4/2023.

Trước đó, Chính phủ yêu cầu Hội đồng Tiền lương Quốc gia căn cứ vào diễn biến tình hình kinh tế - xã hội, sản xuất kinh doanh, thị trường lao động, các yếu tố liên quan khác và quy định của pháp luật để chủ động xem xét việc khuyến nghị với Chính phủ phương án tiền lương tối thiểu đối với người lao động theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao và theo đúng quy định hiện hành.

Tuy nhiên, từ thực tế kinh tế xã hội hiện nay, Bộ LĐ-TB&XH đề nghị Văn phòng Chính phủ báo cáo Thủ tướng Chính phủ đưa nội dung trình Nghị định quy định mức lương tối thiểu vùng với người lao động ra khỏi chương trình công tác năm 2023 của Bộ LĐ-TB&XH.

Việc xây dựng dự thảo Nghị định nêu trên sẽ được thực hiện sau khi Hội đồng Tiền lương Quốc gia khuyến nghị với Chính phủ về phương án lương tối thiểu 2024.

Theo quy định, mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất được trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Từ năm 2014 đến nay, lương tối thiểu trải qua qua 8 lần điều chỉnh, với mức tăng như sau: 15,2% (năm 2014); 14,2% (năm 2015); 12,4% (năm 2016); 7,3% (năm 2017); 6,5% (năm 2018); 5,3% (năm 2019); 5,5% (từ năm 2020 đến tháng 6/2022); 6% từ tháng 7/2022 đến nay.

Hiện mức lương tối thiểu tháng của người lao động làm việc trong doanh nghiệp ở vùng 1 là 4,68 triệu đồng; vùng 2 là 4,16 triệu, vùng 3 là 3,64 triệu và vùng 4 là 3,25 triệu. Mức này đã tăng 6% so với trước ngày 1/7/2022 và áp dụng đến nay. Trong khi đó, mức lương tối thiểu giờ tại vùng 1 là 22.500 đồng/giờ, vùng 2 là 20.000 đồng/giờ, vùng 3 là 17.500 đồng/giờ, vùng 4 là 15.600 đồng/giờ.

Kết quả khảo sát tình hình đời sống, việc làm, tiền lương của người lao động năm 2023 do Ban Chính sách pháp luật phối hợp với Viện Công nhân và Công đoàn (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) thực hiện trong quý 2/2023 cho thấy, chỉ có 24,5% người lao động cho biết tiền lương và thu nhập chỉ vừa đủ đáp ứng 100% chi tiêu cho cuộc sống; còn lại hơn 75% có thu nhập hiện tại không đáp ứng đủ nhu cầu chi tiêu của họ. Thậm chí, có trường hợp thu nhập chỉ đáp ứng được 45% nhu cầu chi tiêu./.

HƯƠNG LAN