Từ tư duy "nhà để bán" sang nhà ở cho thuê

Những năm gần đây, thị trường bất động sản Hà Nội liên tục ghi nhận các đợt tăng giá mạnh ở hầu hết phân khúc. Từ chung cư trung cấp đến nhà ở thương mại, mặt bằng giá đã vượt xa khả năng tiếp cận của phần lớn người lao động, công chức trẻ và người có thu nhập trung bình.

Trong khi đó, Hà Nội hiện là trung tâm kinh tế, giáo dục, khoa học công nghệ lớn của cả nước, thu hút hàng trăm nghìn lao động nhập cư mỗi năm. Cùng với hơn 8 triệu dân thường trú, nhu cầu về chỗ ở ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực tập trung nhiều trường đại học, khu công nghiệp và các trung tâm dịch vụ.

Thực tế cho thấy, đối với phần lớn người lao động trẻ, việc sở hữu một căn hộ tại Hà Nội đang trở thành mục tiêu rất khó đạt được trong ngắn hạn. Điều này khiến nhu cầu thuê nhà dài hạn tăng mạnh, song nguồn cung nhà cho thuê chất lượng, giá hợp lý vẫn còn hạn chế và chủ yếu do các hộ gia đình, cá nhân cung cấp dưới hình thức nhỏ lẻ.

Trước thực trạng đó, Chính phủ đã xác định phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và đặc biệt là nhà ở cho thuê là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm quyền tiếp cận nhà ở của người dân. Trong chiến lược này, Hà Nội được xem là một trong những địa phương đóng vai trò đầu tàu.

Hà Nội chuyển từ tư duy "nhà để bán" sang phát triển mạnh nhà ở cho thuê

Trên cơ sở quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phát triển nhà ở cho thuê, Hà Nội xác định đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đa dạng hóa các sản phẩm nhà ở và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân.

Trong bối cảnh giá nhà tại Hà Nội liên tục thiết lập mặt bằng mới, giấc mơ sở hữu nhà ở của nhiều người lao động, công nhân và người trẻ ngày càng trở nên xa vời. Theo các đơn vị nghiên cứu thị trường, giá căn hộ chung cư tại Hà Nội trong giai đoạn 2021-2025 đã tăng từ 40-70%, nhiều dự án mới ghi nhận mức giá trên 70-100 triệu đồng/m2. Điều này khiến nhu cầu thuê nhà dài hạn ngày càng gia tăng.

Trước thực tế đó, Chính phủ đang thúc đẩy chiến lược phát triển nhà ở theo hướng cân bằng hơn giữa sở hữu và thuê nhà. Hà Nội được xác định là một trong những địa phương tiên phong hiện thực hóa chủ trương này khi đặt mục tiêu phát triển tối thiểu 120.000 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời hình thành quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn phục vụ người lao động và các nhóm thu nhập thấp. Thành phố dự kiến triển khai 148 dự án nhà ở xã hội trên tổng diện tích hơn 568 ha, cung cấp khoảng 135.600 căn hộ.

Đáng chú ý, theo định hướng mới của Luật Nhà ở 2023, nhiều dự án nhà ở xã hội phải dành một phần quỹ căn hộ cho thuê thay vì chỉ bán hoặc thuê mua như trước đây. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm hình thành thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp, giảm áp lực sở hữu nhà ở tại đô thị đặc biệt như Hà Nội.

Không chỉ hướng đến người thu nhập thấp, mô hình này còn đáp ứng nhu cầu của hàng trăm nghìn công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp, người lao động dịch chuyển từ các địa phương về Thủ đô và lực lượng cán bộ, công chức trẻ chưa có điều kiện mua nhà.

Hàng loạt dự án quy mô lớn được triển khai, tạo nguồn cung nhà ở cho thuê mới

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Hà Nội đang đồng thời triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội quy mô lớn tại các khu vực cửa ngõ đô thị. Một trong những dự án tiêu biểu là khu nhà ở xã hội Kim Chung (Đông Anh) - dự án nhà ở công nhân được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước và là một trong những mô hình nhà ở cho thuê đầu tiên của Hà Nội. Dự án được xây dựng nhằm phục vụ công nhân làm việc tại Khu công nghiệp Thăng Long và các khu công nghiệp lân cận.

Bên cạnh đó, huyện Đông Anh đang trở thành "thủ phủ" mới của nhà ở xã hội với hàng loạt dự án được quy hoạch tại Kim Chung, Đại Mạch, Tiên Dương và các khu vực nằm dọc trục phát triển đô thị phía Bắc sông Hồng. Nhiều dự án trong số này được định hướng dành quỹ căn hộ cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu của lực lượng lao động trẻ và chuyên gia làm việc tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao.

Tại khu vực Tây Hồ Tây, Hà Nội vừa giao hơn 16.000 m2 đất để xây dựng dự án nhà ở xã hội dành cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân. Trong đó có khoảng 12.700 m2 đất được sử dụng để xây dựng nhà ở xã hội, góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở giá phù hợp cho cán bộ, chiến sĩ.

Ngoài ra, thành phố đang công bố danh mục 39 dự án (đợt 1) nhà ở xã hội ưu tiên kêu gọi đầu tư trong giai đoạn đầu của chương trình phát triển 120.000 căn nhà ở xã hội. Các dự án phân bố tại Đông Anh, Gia Lâm, Mê Linh, Thanh Trì, Hoàng Mai, Long Biên và một số khu vực phát triển đô thị mới, tạo thành mạng lưới nhà ở xã hội quy mô lớn chưa từng có tại Thủ đô.

Không chỉ phát triển dự án mới, Hà Nội cũng đang rà soát quỹ nhà tái định cư, quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước và các tài sản công chưa khai thác hiệu quả để chuyển đổi thành nhà ở cho thuê hoặc nhà ở xã hội khi đủ điều kiện. Đây được xem là giải pháp giúp tăng nhanh nguồn cung mà không phải chờ đợi quá trình đầu tư mới kéo dài nhiều năm.

Theo các chuyên gia, nếu hoàn thành mục tiêu 120.000 căn nhà ở xã hội vào năm 2030, Hà Nội không chỉ giải quyết nhu cầu an cư cho hàng trăm nghìn hộ gia đình mà còn từng bước hình thành thị trường nhà ở cho thuê quy mô lớn, chuyên nghiệp. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Thủ đô chuyển từ mô hình phát triển bất động sản dựa trên sở hữu sang mô hình đô thị hiện đại, nơi người dân có thể lựa chọn thuê nhà dài hạn với chi phí hợp lý mà vẫn bảo đảm chất lượng sống

Với định hướng rõ ràng từ Chính phủ cùng quyết tâm của thành phố, việc tập trung nguồn lực phát triển nhà ở cho thuê đang mở ra một giai đoạn mới cho thị trường nhà ở Thủ đô. Đây không chỉ là lời giải cho bài toán an cư của hàng triệu người dân mà còn là nền tảng quan trọng để Hà Nội phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và bao trùm hơn trong những thập niên tới.