Đào tạo kiểm kê khí nhà kính và thị trường carbon cho ngành xây dựng xanh

Yêu cầu giảm phát thải đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng

Khóa đào tạo kiểm kê khí nhà kính và thị trường các-bon cho ngành xây dựng xanh do Dragon Capital hỗ trợ tổ chức giúp doanh nghiệp hiểu rõ tính cấp thiết của chuyển đổi xanh, các chuyên gia đã đi sâu phân tích bức tranh pháp lý cập nhật. Ngành xây dựng, bao gồm cả sản xuất vật liệu xây dựng (xi măng, sắt thép, gạch nung) và thi công công trình, là một trong những lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn và phát thải cường độ cao. Khóa đào tạo thu hút hơn 150 đại biểu tham dự trực tiếp và trực tuyến là cán bộ phụ trách xanh, bền vững, giám đốc dự án, kỹ sư môi trường đến từ các tập đoàn xây dựng, công ty sản xuất vật liệu và ban quản lý dự án.

Quyết định 13/2024/QĐ-TTg ban hành năm 2024, quy định danh mục các lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính (KNK) phải thực hiện kiểm kê. Nhiều doanh nghiệp vật liệu xây dựng và nhà thầu quy mô lớn có tên trong danh sách "phải báo cáo" định kỳ. Nghị định 119/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 06/2022/NĐ-CP, quy định hành lang pháp lý chặt chẽ về giảm nhẹ phát thải và bảo vệ tầng ozon. Quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV) được quy định khắt khe hơn, đòi hỏi số liệu phải minh bạch, có cơ sở khoa học và có thể kiểm chứng độc lập. Doanh nghiệp phải báo cáo và đối mặt với các chế tài xử phạt nếu cung cấp số liệu sai lệch hoặc không đạt chỉ tiêu giảm phát thải theo lộ trình.

Nghị định 29/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về việc thành lập và vận hành Sàn giao dịch các-bon trong nước. Quyết định 263/QĐ-TTg ngày 09/02/2026 quy định tổng hạn ngạch phát thải KNK thí điểm cho giai đoạn 2025-2026 và Quyết định 699/QĐ-BTNMT ngày 27/02/2026, hướng dẫn chi tiết việc thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải KNK cho năm 2025 và năm 2026 cho các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng.

Sàn giao dịch các-bon nội địa cho phép thí điểm trao đổi hạn ngạch phát thải giữa các doanh nghiệp phát thải lớn. Cơ sở phát thải vượt hạn ngạch được phân bổ phải bỏ tiền mua thêm hạn ngạch trên sàn, làm tăng trực tiếp giá vốn hàng bán. Những doanh nghiệp tối ưu hóa được công nghệ, phát thải thấp hơn hạn ngạch sẽ có dư địa để bán lại tín chỉ, tạo ra nguồn doanh thu mới.

Nhận thức rõ thách thức khổng lồ về mặt kỹ thuật và tài chính mà các doanh nghiệp xây dựng đang đối mặt, Dragon Capital, một trong những định chế tài chính lớn và lâu đời nhất tại Việt Nam, đã hỗ trợ đào tạo tập huấn chiến lược cho các khóa đào tạo kiểm kê khí nhà kính và thị trường cácbon.

Các bước giao dịch trên sàn giao dịch các-bon

Dragon Capital cho biết "Là quỹ đầu tư luôn đặt tiêu chí ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) làm kim chỉ nam, chúng tôi hiểu rằng quá trình chuyển đổi xanh cần sự đồng hành sát sao từ dòng vốn tài chính. Việc tuân thủ Quyết định 13/2024 hay Nghị định 119/2025 giúp doanh nghiệp tránh rủi ro phạt hành chính, và là 'tấm vé thông hành' để tiếp cận nguồn vốn xanh quốc tế với lãi suất ưu đãi. Dragon Capital mong muốn trang bị cho các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam những công cụ kiến thức để không bị bỡ ngỡ khi giao dịch trên sàn giao dịch các-bon theo Nghị định 29/2026." Chương trình đào tạo được thiết kế để học viên nắm vững công cụ kiểm kê và xây dựng chiến lược tài chính các-bon.

Bước 1: Kiểm kê KNK theo tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam

Doanh nghiệp cần thực hiện kiểm kê khí nhà kính và thiết lập đường cơ sở theo chuẩn hệ thống Đo đạc, Báo cáo và Thẩm định MRV. Khóa học của Dragon Capital hướng dẫn các doanh nghiệp xây dựng giải quyết vấn đề thu thập dữ liệu thô. Theo quy định của Quyết định 13/2024/QĐ-TTg và Nghị định 119/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải bóc tách dữ liệu tiêu thụ điện, than, dầu diesel trực tiếp tại nhà máy hoặc công trường, tương ứng với phát thải Phạm vi 1 và 2. Hệ thống quản trị phải thống kê được lượng phát thải từ chuỗi cung ứng vật liệu, quá trình vận chuyển và vòng đời công trình thuộc Phạm vi 3. Các số liệu sau khi được doanh nghiệp tự tính toán, lập báo cáo sẽ phải trải qua quá trình thẩm định khắt khe từ một đơn vị độc lập nhằm xác nhận tính hợp lệ trước khi nộp lên cơ quan chức năng.

Bước 2: Cấp hạn ngạch và xác thực tín chỉ

Căn cứ vào Quyết định 263/QĐ-TTg và Quyết định 699/QĐ-BTNMT, cơ quan chuyên môn hướng dẫn doanh nghiệp đối chiếu mức phát thải thực tế với lượng hạn ngạch được Nhà nước phân bổ miễn phí. Quá trình so sánh này giúp doanh nghiệp xác định chính xác vị thế của mình là đang thặng dư để bán ra hay thiếu hụt để mua vào. Sau đó, cơ quan quản lý sẽ cấp một mã định danh duy nhất cho từng lượng hạn ngạch để đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc và theo dõi quyền sở hữu. Khi đã có báo cáo phát thải minh bạch, doanh nghiệp được đăng ký hạn ngạch và cấp mã định danh tài sản. Đây là lúc những dữ liệu phát thải vật lý thực tế được chuyển đổi thành tài sản số hợp pháp trên sàn giao dịch.

Bước 3: Mở tài khoản và lưu ký tập trung

Quy trình mở tài khoản và lưu ký tập trung giúp đưa tài sản các-bon lên hệ thống quản lý giao dịch. Tương tự như thị trường chứng khoán truyền thống, doanh nghiệp gửi hồ sơ đăng ký thành viên thông qua các công ty chứng khoán đã được chấp thuận. Khi tài khoản được kích hoạt, doanh nghiệp tiến hành lưu ký bằng cách chuyển các mã định danh hạn ngạch vào tài khoản bảo mật tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC). Đây là thao tác bắt buộc để ghi nhận số dư tài sản trước khi tham gia giao dịch.

Bước 4: Giao dịch, đặt lệnh mua bán và khớp lệnh

Đặt lệnh mua bán và khớp lệnh trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) được thực hiện giống như giao dịch chứng khoán. Hoạt động giao dịch chính thức diễn ra công khai. Hệ thống thực hiện kiểm tra ký quỹ, yêu cầu bên mua nộp đủ tiền mặt và bên bán có đủ số lượng hạn ngạch đã lưu ký. Doanh nghiệp có thể lựa chọn phương thức khớp lệnh tập trung trên bảng điện tử hoặc thỏa thuận trực tiếp thông qua hệ thống của HNX.

Bước 5: Lưu ký, bù trừ, thanh toán

Ngay khi lệnh được khớp thành công, bước bù trừ, thanh toán tài chính và chuyển quyền sở hữu sẽ tự động kích hoạt. Dòng tiền giao dịch được hạch toán an toàn qua hệ thống ngân hàng chỉ định, tức thời chuyển từ tài khoản người mua sang người bán. Đồng thời, trên hệ thống cơ sở dữ liệu của VSDC, số lượng hạn ngạch tương ứng sẽ tự động khấu trừ khỏi bên bán và ghi nhận cộng thêm vào tài khoản bên mua, đảm bảo tuyệt đối không có rủi ro đối tác.

Bước 6: Quản trị rủi ro, tái đầu tư xanh

Chiến lược phòng ngừa rủi ro giá và tái đầu tư công nghệ xanh (hedging) là mục tiêu cốt lõi Dragon Capital hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện hoạt động quản trị rủi ro và tái đầu tư xanh, coi hạn ngạch các-bon như một loại chứng khoán đặc biệt. Doanh nghiệp cần lập kế hoạch ngân sách dài hạn nhằm phòng vệ trước biến động giá các-bon. Đối với ngành xây dựng, tiên phong ứng dụng kinh tế tuần hoàn, tận dụng tro xỉ nhiệt điện thay thế clinker trong sản xuất xi măng giúp phát thải thực tế thấp hơn mức phân bổ. Nguồn doanh thu thuần từ bán phần dôi dư trên sàn sẽ được xoay vòng, tái đầu tư vào công nghệ mới, liên tục tạo ra thặng dư bền vững cho tương lai.

Các chuyên gia hướng dẫn học viên tiếp cận với cơ chế vận hành của sàn giao dịch các-bon trong nước theo quy định của Nghị định 29/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp được hướng dẫn lập tài khoản giao dịch, định giá hạn ngạch, quy trình đấu giá, mua bán và chuyển nhượng quyền phát thải. Dragon Capital mang đến góc nhìn tài chính, coi hạn ngạch các-bon như một loại "chứng khoán đặc biệt". Doanh nghiệp cần biết cách phòng ngừa rủi ro biến động giá các-bon (hedging), lập kế hoạch ngân sách hàng năm để mua tín chỉ nếu cần thiết, hoặc đầu tư vào công nghệ xanh, như xi măng phát thải thấp, điện mặt trời áp mái tại xưởng, để tạo ra thặng dư hạn ngạch đem bán kiếm lời.

Khóa học giúp doanh nghiệp hiểu nếu không kiểm soát tốt lượng nhiên liệu nội bộ và không yêu cầu các nhà cung cấp minh bạch lượng phát thải, biên lợi nhuận của công ty sẽ bị ăn mòn bởi chi phí mua hạn ngạch trên sàn. Ngành vật liệu xây dựng có thể tiên phong ứng dụng kinh tế tuần hoàn, tận dụng tro xỉ nhiệt điện thay thế clinker trong sản xuất xi măng, giúp lượng phát thải thực tế thấp hơn mức hạn ngạch được phân bổ. Phần hạn ngạch dôi dư có thể được giao dịch trên sàn giao dịch các-bon theo quy định tại Nghị định 29/2026/NĐ-CP để bán lại cho các đơn vị cần mua tín chỉ, tạo nguồn doanh thu thuần nhờ đổi mới công nghệ.

Khóa đào tạo chuyên sâu do Dragon Capital hỗ trợ cung cấp kiến thức pháp lý và kỹ năng tính toán, mà đã thực sự tạo ra một sự dịch chuyển trong tư duy lãnh đạo ngành xây dựng. Sự tham gia chủ động của các định chế tài chính lớn như Dragon Capital trong nâng cao năng lực cho doanh nghiệp đóng vai trò như một chất xúc tác, gửi đi một thông điệp mạnh mẽ. Dòng vốn của tương lai sẽ chỉ chảy về những nơi có lượng "dấu chân các-bon" thấp. Ngành xây dựng Việt Nam, bằng việc chủ động làm chủ quy trình kiểm kê và thị trường giao dịch các-bon ngay từ giai đoạn thí điểm, sẽ kiến tạo cho mình vị thế vững chắc để vươn ra biển lớn, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.