7 tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản thu về hơn 29 tỷ USD, so với cùng kỳ năm ngoái vẫn giảm khoảng 9%, nhưng tháng 7 lại là tháng có kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng dương trở lại. Đây là tín hiệu tích cực để ngành nông nghiệp kỳ vọng vào những tháng tiếp theo. Trong đó xuất khẩu gạo và rau quả là 2 mặt hàng hứa hẹn tiếp tục duy trì được đà tăng ấn tượng.

Đồng bằng sông Cửu Long là nơi tập trung tới 90% sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước, tương đương trên 6 triệu tấn gạo xuất khẩu mỗi năm. (Ảnh: NLĐ)
Đồng bằng sông Cửu Long là nơi tập trung tới 90% sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước, tương đương trên 6 triệu tấn gạo xuất khẩu mỗi năm. (Ảnh: NLĐ)

Việc Nga chính thức rút khỏi Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Biển Đen, Ấn Độ - quốc gia chiếm thị phần khoảng 40% thị trường xuất khẩu gạo, cấm xuất khẩu mặt hàng này, các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng tạm dừng xuất khẩu gạo... đã khiến giá gạo trên thị trường thế giới tăng mạnh, do nguồn cung bị thu hẹp đáng kể.

Ngay lập tức, thị trường lúa gạo Việt Nam cũng biến động theo, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam lên vùng giá cao nhất 12 năm qua. Những ngày gần đây, giá lúa tăng hàng chục USD mỗi ngày.

Giá gạo xuất khẩu tăng cao kéo theo giá lúa trong nước cũng neo ở mức cao. Tính riêng ngày 2/8 tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa và giá gạo đều có sự điều chỉnh. Theo đó, giá lúa OM 5451 tăng 200 đồng/kg lên mức 6.800 - 7.000 đồng/kg, lúa IR 504 ở mức 6.600 - 6.800 đồng/kg.

Trên thị trường xuất khẩu gạo, giá gạo xuất khẩu của Việt tiếp tục tăng mạnh 20 USD/tấn so với ngày 1/8. Cụ thể, gạo 5% tấm giao dịch ở mức 588 USD/tấn; gạo 25% tấm ở mức 568 USD/tấn.

Mặc dù giá tăng cao, nhưng theo nhiều thương nhân xuất khẩu gạo, hiện đang rất khó thu mua lúa, vì hầu hết lúa đã được thương lái cọc mua từ đầu vụ. Trong khi doanh nghiệp phải gom hàng để trả đơn đã ký với giá thấp trước đó. Một số doanh nghiệp khác không có đơn, nhưng hiện họ cũng không muốn bán ra do mỗi ngày giá lên 2 - 3 đợt. Điều này khiến giá lúa, gạo liên tục được đẩy lên cao.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết giá gạo mấy ngày nay tăng mạnh. Các đối tác nhập khẩu chủ động tìm đến doanh nghiệp Việt Nam hỏi mua gạo. Họ tự trả giá cao hơn 10 - 20 USD một tấn so với thời điểm trước khi Ấn Độ cấm xuất khẩu mặt hàng này.

Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Nguyễn Như Cường, các doanh nghiệp nên tính đến kịch bản giá gạo năm 2008, chúng có thể tái lập lên mức 1.000 USD một tấn trong thời gian tới.

Giá lúa tăng cao, nhưng theo nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, họ cho rằng đây là cơ hội để người trồng lúa gia tăng thu nhập, còn doanh nghiệp xuất khẩu muốn tận dụng cơ hội này cần có liên kết bền vững với người trồng lúa.